| name | grafiekkeuze |
| description | Use when choosing/recommending a chart or graph type to present data, or generating chart code. Triggers like "welke grafiek/diagram", "hoe visualiseer/presenteer ik deze data", "maak een grafiek/visualisatie voor", "is dit de juiste grafiek", "what chart should I use", "how to visualize this data". NL + EN. |
Grafiekkeuze (TRIPS-beslisboom)
Overzicht
Kies precies één grafieksoort via de TRIPS-beslisboom en lever werkende Plotly-code.
Kernprincipe: de juiste grafiek volgt uit verhaal + publiek + doel + datastructuur — niet uit gewoonte.
Bron van het beslismodel: TRIPS. Vermeld dat kort bij het advies.
Werkwijze
- Kader (TRIPS 1–3): weeg kort mee — welk verhaal vertel je, aan wie, met welk doel.
- Afleiden: bepaal zoveel mogelijk uit de datastructuur en het verzoek (zie
beslisboom.md).
- Gericht doorvragen: stel alléén de 1–2 vragen die nú nog beslissend zijn. Loop de boom niet volledig met de gebruiker door.
- Kies + verantwoord: noem de grafieksoort + het pad door de boom in één regel
(bv. "geen enkel getal → deel van geheel → over tijd → procentueel aandeel → 100% gestapelde kolomdiagram").
- Code: detecteer de stack en lever Plotly:
- frontend (HTML/CSS/JS) →
plotly.js-snippet — zie templates/plotly-js.md
- Python (notebook / Streamlit / FastAPI) →
plotly.py — zie templates/plotly-py.md
- Vul de échte data in waar bekend; anders duidelijk gemarkeerde placeholders.
- Standaard een snippet in de chat; schrijf alléén naar een bestand als de gebruiker daarom vraagt.
- Noem Chart.js/andere libraries alleen als de gebruiker er expliciet om vraagt.
Beslisboom — uitkomsten in één oogopslag
| Uitkomst | Wanneer | Plotly-type |
|---|
| Enkel getal | één getal, géén norm/maximum-context | indicator (number) |
| Enkel getal geschaald | één getal t.o.v. norm/maximum | indicator (gauge/bullet) |
| Cirkeldiagram | deel-van-geheel, één periode | pie |
| Lijndiagram | trend in de tijd | scatter mode lines |
| Kolomdiagram (verticaal) | vergelijken, ordening op tijd-/getalas | bar |
| Staafdiagram (horizontaal) | vergelijken, veel/lange categorielabels | bar orientation:'h' |
| Gestapelde staafdiagram | deel-van-geheel over categorieën, absoluut | bar h + barmode:'stack' |
| 100% gestapelde staafdiagram | deel-van-geheel over categorieën, % aandeel | h + barmode:'stack', genormaliseerd |
| Gestapelde kolomdiagram | deel-van-geheel over tijd, absoluut | bar v + barmode:'stack' |
| 100% gestapelde kolomdiagram | deel-van-geheel over tijd, % aandeel | v + barmode:'stack', genormaliseerd |
| Correlatie-analyse | samenhang tussen variabelen | scatter mode markers |
| Lijst/tabel | exacte waarden opzoeken, geen visueel patroon | table |
Volledige boom met alle ja/nee-paden: zie beslisboom.md.
Veelgemaakte fouten
- Tijd vs. categorie door elkaar bij gestapeld/vergelijken: over tijd → kolomdiagram (verticaal, tijd op x-as); over categorieën → staafdiagram (horizontaal). Een generieke keuze pakt vaak ten onrechte een staaf voor een tijdreeks.
- Hele boom uitvragen i.p.v. afleiden uit de data en alleen het beslissende restant vragen.
- Cirkeldiagram voor meerdere periodes — cirkel is alléén voor deel-van-geheel in één periode.
- Te veel categorieën in cirkel/gestapeld — bij >5–7 delen wordt het onleesbaar; overweeg staaf of tabel.
- Een derde dimensie in één grafiek persen — een (gestapelde) grafiek toont twee dimensies (bv. cohort × vooropleiding). Komt er een extra groepering bij (bv. per opleiding), maak dan een facet: één grafiek per groep, niet alles in één.
- Default naar Chart.js terwijl de rode draad Plotly is.
