don-tools

name	don-tools
description	Ontwerpen en bouwen van REST APIs voor de Nederlandse overheid (design-first): OAS genereren met oas-generator, valideren met don-checker, schemakeuze uit het schema-register, codegen. Gebruik dit voor de praktische bouw-workflow.
model	sonnet
allowed-tools	["AskUserQuestion","Read","Bash(curl -s *)","Bash(npx github:developer-overheid-nl/oas-generator *)","Bash(npx @developer-overheid-nl/don-checker *)","Bash(npx @stoplight/spectral-cli *)","Bash(npx @redocly/cli *)","Bash(npx @openapitools/openapi-generator-cli *)","Bash(git clone *)","WebFetch(*)"]
metadata	{"source":"manual","created-with-ai":"true","created-with-model":"claude-opus-4-7","created-date":"2026-06-02"}

DON Tools

Agent-instructie: Deze skill bevat de praktische DON-tools voor API-ontwikkeling op developer.overheid.nl. Bij het ontwerpen of bouwen van een REST API: volg de API design-first werkwijze hieronder. Voor de normatieve regels uit de NL GOV API Design Rules (ADR) — naming, problem+json, transport security, etc. — zie de ls-api skill in developer-overheid-nl/skills-standaarden.

API design-first werkwijze

Volg de Bouw een API-tutorial (lokaal beschikbaar via de gesynchroniseerde don-apis kennisbank — de bron is developer.overheid.nl): eerst de OpenAPI Specification (OAS) als contract, daarna pas code. Doorloop deze flow in volgorde; gebruik AskUserQuestion voor elke vraag aan de gebruiker en valideer altijd (stap 6 en 10) voordat je een OAS oplevert. Lees de lokale referenties (zie Bronnen) voor diepere context wanneer nodig.

1. Onderwerp & titel — vraag waarover de API gaat en stel op basis daarvan een title en description voor.

2. Contactgegevens — vraag name, email en url. Dit moet het beheerteam zijn, nooit een individu (wisselt van rol) of een algemene helpdesk (info@…); gebruik als url bij voorkeur een issuetracker waar consumenten problemen kunnen melden, niet een homepage. Stuur de gebruiker hier actief op bij twijfel. (Normatieve regel: /core/doc-openapi-contact.)

3. Resources — vraag welke resources de API bevat. Bepaal per resource:

   1. readonly of niet — readonly: true genereert enkel GET; anders ook POST (collectie) en PUT/DELETE (item).
   2. Naam — bepaal zelf enkelvoud (name) en meervoud (plural) op basis van de input.
   3. Schema — zoek eerst in het schema-register (zie Schema's kiezen uit het register) en leg de treffers ALTIJD ter keuze voor aan de gebruiker via AskUserQuestion. Kies nooit zelf zonder bevestiging; voeg ook altijd een optie "Zelf een schema voorstellen" toe. Bied aan een voorbeeld te tonen, desnoods via de register-link in de console.

4. Bevestig de input.json — toon de samengestelde input en laat de gebruiker bevestigen vóór je genereert.

5. Genereer de OAS (CLI; de web-tool is het handmatige alternatief):

   npx github:developer-overheid-nl/oas-generator input.json -o openapi.json
   

6. Valideer de OAS met de DON Checker (zie OAS valideren):

   npx @developer-overheid-nl/don-checker@latest validate --ruleset adr-21 --input openapi.json
   

7. Server-URL invullen — de boilerplate bevat een @TODO-server-URL, dus stap 6 faalt sowieso op include-major-version-in-uri. Vraag de gebruiker om de server-URL mét major versie (bijv. https://api.example.com/v1) en zet die in servers. Geen URL? Default dan naar http://localhost:8080/v1 — validatie is dan schoon op één servers-use-https-waarschuwing na (acceptabel voor lokale ontwikkeling).

8. Extra functionaliteit — vraag per operatie naar extra functionaliteit zoals filtering en zoeken. Query- en padparameters zijn altijd lowerCamelCase, óók in de OAS (bijv. ?sorteerOp=naam, niet ?sorteer_op).

9. Voeg de functionaliteit toe aan de OAS (parameters, query's, schema's). Hergebruik standaard headers/foutresponses via externe $refs naar https://static.developer.overheid.nl/adr/components.yaml — zie de ls-api Standaardcomponenten-sectie voor het patroon.

10. Valideer opnieuw (herhaal stap 6) tot er geen errors meer zijn; documenteer bewuste afwijkingen.

11. Oplevering & vervolg — toon de definitieve OAS en stel een vervolgstap voor: opslaan en bekijken in editor.swagger.io, of doorgaan met servercode-generatie (zie Code genereren).

ALTIJD valideren: elke OAS die je genereert of wijzigt MOET stap 6/10 doorlopen vóórdat je hem aan de gebruiker presenteert.

Schema's kiezen uit het register

In OAS 3.1 kun je per resource direct een JSON Schema koppelen via het schema-veld in de generator-input (alleen toegestaan bij oasVersion: "3.1"). Bepaal per resource een schema en laat de gebruiker ALTIJD zelf kiezen — sla deze stap niet over en pak nooit autonoom een schema:

1. Zoek in het DON-schema-register op een trefwoord uit de resource-naam/context:

   curl -s 'https://schemas.don.projects.digilab.network/self/v1/api/schemas/search?q=adres'
   # → [{ "path": "/api-register/.../adresuitgebreid", "title": "AdresUitgebreid", "description": "..." }, ...]
   

2. Leg de treffers ALTIJD ter keuze voor met AskUserQuestion — kies nooit zelf zonder de gebruiker hierin te laten beslissen. Maak per treffer een optie met de title als label en de description als toelichting, plus altijd een optie "Zelf een schema voorstellen". (Max 4 opties per vraag — toon de relevantste treffers; via "Other" kan de gebruiker een specifiek schema benoemen.) Vind je geen treffers? Vraag dan eerst aan de gebruiker of die zelf een schema wil voorstellen of een ander zoektrefwoord wil proberen.

3. Verwerk de keuze:

   • Bestaand schema → gebruik de resolvebare URL https://schemas.don.projects.digilab.network{path} als waarde van het schema-veld (externe verwijzing, JSON Schema draft 2020-12). Bladeren kan ook in de register-UI.
   • Zelf voorstellen → stel op basis van de resource-naam en context een human-readable inline JSON Schema-object voor en bevestig het bij de gebruiker.

Voorbeeld-input voor de generator met beide varianten (URL-schema én inline schema):

{
  "oasVersion": "3.1",
  "title": "Bier API",
  "description": "API voor het beheren van bieren en adressen van brouwerijen.",
  "contact": { "name": "API Team", "email": "[e-mail]", "url": "https://github.com/example/api/issues" },
  "resources": [
    {
      "name": "adres",
      "plural": "adressen",
      "readonly": true,
      "schema": "https://schemas.don.projects.digilab.network/api-register/dienst-voor-het-kadaster-en-de-openbare-registers/imbag-api-van-de-lvbag-7fnzbuehg/adresuitgebreid"
    },
    {
      "name": "bier",
      "plural": "bieren",
      "schema": {
        "type": "object",
        "properties": {
          "naam": { "type": "string" },
          "stijl": { "type": "string" },
          "alcoholpercentage": { "type": "number" }
        },
        "required": ["naam"]
      }
    }
  ]
}

adres is hier alleen-lezen (readonly: true → enkel GET); bier krijgt de volledige set operaties (GET/POST op de collectie, GET/PUT/DELETE op het item). Een URL-schema wordt direct met een $ref aangehaald; een inline schema komt onder components/schemas te staan en wordt lokaal gerefereerd.

OAS valideren

Valideer elke OpenAPI-spec tegen de ADR met de DON Checker. De online OAS Checker gebruikt dezelfde ruleset; onder de motorkap draait de Spectral ADR-ruleset.

# Aanbevolen: DON Checker (lokaal/CI); --input accepteert een bestandspad of URL
npx @developer-overheid-nl/don-checker@latest validate \
  --ruleset adr-21 \
  --input ./openapi.json

# Voorbeeld tegen een live spec
npx @developer-overheid-nl/don-checker@latest validate \
  --ruleset adr-21 \
  --input https://api.developer.overheid.nl/api-register/v1/openapi.json

Alternatief: Spectral CLI direct

Wanneer je de ruleset zelf wilt inspecteren of een specifieke variant wilt draaien:

npx @stoplight/spectral-cli lint <jouw-spec.yaml> \
  --ruleset https://static.developer.overheid.nl/adr/ruleset.yaml

Voor het overzicht van regels (DON-versie: 11 regels; GitHub-versie: 22 regels) zie de ls-api skill in skills-standaarden.

Code genereren

Optionele vervolgstap (flow-stap 11) na een goedgekeurde OAS: bundel de spec en genereer een server uit de officiële templates.

npx @redocly/cli bundle ./openapi.json --output openapi.bundled.json --ext json
git clone https://github.com/developer-overheid-nl/codegen-templates.git
npx @openapitools/openapi-generator-cli generate \
  -i ./openapi.bundled.json -g nodejs-express-server \
  -o ./api -t ./codegen-templates/nodejs-express-server

Vereist Node.js 22+ en Java 11+. Start een mock met npm install && npm run start-mock.

Bronnen

De relevante kennisbank-content uit developer.overheid.nl staat al lokaal als gesynchroniseerde markdown in de don-apis skill. Gebruik deze lokale bronnen i.p.v. online links wanneer je extra context nodig hebt — ze worden bijgewerkt via scripts/sync.py:

• Aan de slag → Bouw een API — de tutorial die deze flow operationaliseert
• Aan de slag → Maak een OAS — OAS-basis
• API Design Rules → Linter — Spectral-ruleset details
• API Design Rules → Validator — DON Checker / OAS Checker
• API Design Rules → Cheat sheet — compacte regel-overzicht
• API Design Rules → /core/doc-openapi-contact — contactinformatie-eis

Voor de normatieve samenvatting van de NL GOV API Design Rules (ADR) — naming, problem+json, transport security, signing, encryption, geo — zie de ls-api skill in developer-overheid-nl/skills-standaarden (andere plugin).