| name | nafaka-turleri-ve-hesap |
| description | Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası taleplerinin türünü, şartlarını, miktarını ve süresini belirlemek; nafakanın artırımı, azaltımı veya kaldırılması davalarını kurgulamak gerektiğinde kullanılır. |
Nafaka Türleri, Şartları ve Hesap
Görev
Talep edilen nafakayı doğru türe oturtmak (tedbir, yoksulluk, iştirak, yardım), şartlarını denetlemek ve tarafların mali gücüne göre hakkaniyete uygun miktar/süre kurgulamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Nafaka kimin için isteniyor: eş için mi, çocuk için mi, üstsoy-altsoy/kardeş için mi?
- Dava sürüyor mu (tedbir nafakası), boşanma kesinleşti mi (yoksulluk/iştirak)?
- Tarafların gelirleri, malvarlığı, çocuk sayısı ve özel ihtiyaçları neler?
- Mevcut nafaka var mı; artırım, azaltım veya kaldırma mı isteniyor?
Denetim şeması
- Tür ayrımı. Yargılama süresince eş ve çocuk için tedbir nafakası (TMK m.169) talep edilir. Boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası (m.175): boşanmayla yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla, süresiz olarak isteyebilir. Çocuk için iştirak nafakası (m.182, m.327-330): velayet kendisine verilmeyen taraf, çocuğun bakım-eğitim giderlerine gücü oranında katılır; ergin olana kadar (eğitimi sürüyorsa m.328/2 kapsamında uzayabilir). Akrabalar arası yardım nafakası (m.364).
- Şart denetimi. Yoksulluk nafakasında: boşanma yüzünden yoksulluk + talep eden kusurun daha ağır olmaması + nafaka yükümlüsünün gücü. İştirak nafakasında kusur aranmaz; ölçüt çocuğun ihtiyacı ve ana-babanın mali gücüdür.
- Miktar/biçim. Hâkim irat veya toptan ödemeye karar verebilir (m.176/1); irat şeklindeki nafaka ÜFE/uyarlama hükmüyle (m.176/4, m.331) artırılabilir. Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi, ölüm veya fiilen evli gibi yaşama halinde kendiliğinden/dava ile kalkar (m.176/3).
- Uyarlama davaları. Tarafların mali durumunun değişmesi halinde artırım/azaltım/kaldırma (m.176/4, m.331); ispat yükü değişikliği iddia edende.
- Ara sonuç. Tür + şart + miktar/süre + uyarlama imkânı raporlanır.
Çıktı modülleri
- Nafaka türü-şart-süre tablosu ve hakkaniyet gerekçesi.
- Gelir-gider/ihtiyaç dökümü ile miktar önerisi aralığı.
- Artırım/azaltım/kaldırma dilekçesi için dayanak listesi.
Plugin bağlamı
Bu beceri aile-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa
kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara
ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir
ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
