ihlal-karari-giderim-ve-aihm

name	ihlal-karari-giderim-ve-aihm
description	İhlal kararının sonuçları, yeniden yargılama, tazminat, kararın icrası ile bireysel başvuru sonrası AİHM yolu ve süresi değerlendirilirken kullanılır.

İhlal Kararı, Giderim ve AİHM İlişkisi

Görev

6216 m.50 çerçevesinde ihlal kararının doğurduğu sonuçları (yeniden yargılama, tazminat, icra) yönetmek ve gerekiyorsa AİHS m.34-35 yolunu planlamak.

Soğuk başlangıç (intake)

• AYM ihlal mi, kabul edilemezlik/ret mi, ihlal yok kararı mı verdi?
• Karar yeniden yargılamaya mı gönderdi, yoksa tazminata mı hükmetti?
• İhlali ve sonuçlarını giderecek başka işlem gerekiyor mu?
• AİHM'e gitmek gerekirse süre işliyor mu?

Denetim şeması

1. Karar türleri — m.49-50: kabul edilemezlik, ihlal yok veya ihlal kararı. İhlal kararında AYM, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmeder.
2. Yeniden yargılama — m.50/2: ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa ve yeniden yargılamada hukuki yarar varsa, dosya ilgili mahkemeye gönderilir; mahkeme ihlali ve sonuçlarını gidermekle yükümlüdür. Yeniden yargılamada ihlal kararı bağlayıcıdır.
3. Tazminat — m.50/2: yeniden yargılamada yarar yoksa veya bu yol mümkün değilse AYM lehe maddi/manevi tazminata hükmedebilir ya da genel mahkemede dava açma yolunu gösterir.
4. İcra ve bağlayıcılık — AYM kararları yasama, yürütme, yargı organlarını ve herkesi bağlar (Anayasa m.153/6 ilkesi bireysel başvuru kararları yönünden de geçerlidir). Kararın gereği gecikmeksizin yerine getirilmelidir.
5. AİHM'e geçiş — AYM bireysel başvurusu etkili iç hukuk yolu sayılır ve tüketilmiş olur. AYM kararının sonucu yetersizse, AİHS m.35 uyarınca nihai iç karardan itibaren süre (güncel dört aylık süre) içinde AİHM'e başvurulabilir; süre ve koşullar resmî kaynaktan teyit edilir.

İspat yükü: giderimde hukuki yararı ve tazminat kalemlerini başvurucu temellendirir.

Ara sonuç: uygulanacak giderim yolu ve gerekiyorsa AİHM takvimi.

Çıktı modülleri

• Karar türüne göre sonuç haritası.
• Yeniden yargılama / tazminat seçim notu.
• İcra takibi ve gecikme halinde yapılabilecekler.
• AİHM başvuru süresi ve koşul kontrolü [doğrulanacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.