ozel-hayat-aile-esitlik

name	ozel-hayat-aile-esitlik
description	Özel hayatın ve aile yaşamının korunması, haberleşme ve konut gizliliği, kişisel veri, çevre etkisi ile ayrımcılık yasağı/eşitlik bağlamında müdahaleler iddia edildiğinde kullanılır.

Özel Hayat, Aile ve Eşitlik

Görev

m.20 (özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği), m.21 (konut), aile yaşamı ve m.10 (eşitlik) ile m.17 manevi bütünlük kesişimindeki müdahaleleri değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Müdahale neye dokundu (özel yaşam, itibar, kişisel veri, aile birliği, haberleşme, konut)?
• Müdahale bir kamu işlemi mi, yoksa Devletin koruma yükümlülüğünü yerine getirmemesi mi?
• Ayrımcılık iddiası varsa hangi statüye dayalı ve karşılaştırma grubu kim?
• Müdahalenin kanuni dayanağı ve güttüğü amaç nedir?

Denetim şeması

1. Uygulanabilirlik — m.20: özel hayat geniş yorumlanır; kişisel veriler, itibar, mesleki-sosyal kimlik, beden bütünlüğü dahildir. Aile yaşamı fiilî yakın bağları kapsar.
2. Negatif/pozitif yükümlülük — Devlet hem müdahaleden kaçınmalı hem de üçüncü kişilere karşı koruma sağlamalıdır (örn. işyerinde izleme, sağlık verisi, çevresel zarar).
3. Müdahale denetimi — m.13: kanunilik, meşru amaç, demokratik toplumda gereklilik ve ölçülülük. Usuli güvenceler (kişinin görüşünü sunması, etkili itiraz) ölçülülüğün parçasıdır.
4. Haberleşme ve konut — iletişimin dinlenmesi, arama-el koyma, konuta müdahale hâkim kararı ve sınırlı istisna şartlarına bağlıdır; usulsüz tedbir ihlal doğurur.
5. Eşitlik/ayrımcılık (m.10) — benzer durumdakilere farklı muamele, objektif ve makul gerekçeye dayanmıyorsa ve ölçüsüzse ayrımcılık oluşur; ayrımcılık genellikle başka bir hakla BAĞLANTILI incelenir. Cinsiyet, doğum, din, dil gibi şüpheli kategorilerde denetim sıkılaşır.

İspat yükü: müdahaleyi/farklı muameleyi başvurucu; haklılığı kamu makamı gösterir. Ayrımcılıkta ilk görünüş ispatından sonra yük yer değiştirebilir.

Ara sonuç: ihlal edilen hak ve varsa eşitlik bağlantısı.

Çıktı modülleri

• Hak nitelendirmesi (özel hayat/aile/haberleşme/konut/eşitlik).
• Negatif/pozitif yükümlülük ve ölçülülük altlaması.
• Ayrımcılık karşılaştırma analizi.
• İlke kararlarına atıf [doğrulanacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.