| name | sure-ve-baslangic-ani |
| description | Otuz günlük başvuru süresinin ne zaman başladığı, tebliğ/öğrenme anı, mücbir sebep ve mazeretle eski hale getirme, sürenin kaçırılması halinde yapılabilecekler sorulduğunda kullanılır. |
Süreler ve Sürenin Başlangıcı
Görev
Otuz günlük başvuru süresinin doğru başlangıç anını saptamak, hesabı yapmak ve süre aşımı/mazeret durumlarını değerlendirmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Nihai (kesin) karar nedir ve başvurucuya ne zaman tebliğ edildi?
- Tebligat yapılmadıysa kararı fiilen ne zaman öğrendiniz, bunu neyle ispatlarsınız?
- Süreyi kaçırmaya yol açan bir mücbir sebep / ağır engel var mı?
- Bugün itibarıyla kaç gün geçti?
Denetim şeması
- Süre — 6216 m.47/5 ve İçtüzük m.64: bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren OTUZ GÜN içinde yapılması gerekir.
- Başlangıç anı — kural olarak nihai kararın başvurucuya TEBLİĞİ esastır. Tebligat yoksa fiilî öğrenme tarihi esas alınır; bu tarihin ispatı başvurucudadır.
- Hesap — süre gün olarak hesaplanır; başlangıç günü hesaba katılmaz, son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzar (genel usul ilkesi). Hak düşürücü niteliktedir.
- Mazeret / eski hale getirme — m.47/5 son cümle ve İçtüzük: mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı engel nedeniyle süre kaçırılmışsa, engelin kalkmasından itibaren onbeş gün içinde, mazereti belgeleyen delillerle başvuru yapılabilir; AYM mazeretin kabulüne karar verir.
- Tedbir ihtiyacı — İçtüzük m.73: ciddi ve telafisi imkânsız zarar tehlikesi varsa, süreyle ayrıca tedbir talep edilir.
İspat yükü: öğrenme tarihi ve mazerete ilişkin belgeleri başvurucu sunar.
Ara sonuç: "süresinde / süre aşımı / mazeret yolu açık" tespiti, son başvuru tarihi.
Çıktı modülleri
- Süre hesabı tablosu (nihai karar, tebliğ/öğrenme, son gün).
- Mazeret/eski hale getirme uygunluk notu.
- Süre aşımı halinde seçenekler ve riskler.
- Tedbir talebi gerekiyorsa hatırlatma.
Plugin bağlamı
Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa
kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara
ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir
ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
