zinsontleding-constraint-sentence-author

name	zinsontleding-constraint-sentence-author
description	Maak didactisch bruikbare, eenduidig ontleedbare Nederlandse oefenzinnen voor Ontleedlab met een constraint-based aanpak (blueprints, validatie, uitleg en moeilijkheidsopbouw). Gebruik na repo-inspectie wanneer nieuwe oefenitems, sentenceBlueprints, difficultyModel of validatieregels nodig zijn.

Constraint-based authoring workflow

Gebruik deze workflow na zinsontleding-repo-inspector.

1. Kies één focuscategorie per zin (één hoofdvalkuil).
2. Selecteer een blueprint uit references/focus-ladder.md.
3. Vul blueprint met natuurlijke contextwoorden (school, sport, thuis, media, vrienden) en behoud realistische variatie in register en woordenschat.
4. Genereer volledig item in repo-compatibel formaat.
5. Valideer met checklist hieronder; faalt één check, dan zin weggooien.

Verplichte validatiechecklist per zin

• Zin is grammaticaal correct Nederlands.
• Zin klinkt idiomatisch en leeftijdsgeschikt (12-16).
• pv en ow zijn eenduidig.
• Maximaal één hoofdvalkuil.
• Alle gebruikte labels bestaan in repo.
• Geen constructie met twee verdedigbare schoolanalyses.
• Uitleg bevat minimaal:
  • hoe pv gevonden is (tijdproef/ja-neevraag)
  • hoe ow gecontroleerd is (congruentie)
  • korte motivatie voor focusonderscheid (bijv. vv vs bwb)

Inhouds- en registerbeleid (belangrijk)

• Neutraliteit is geen doel op zich. Herschrijf niet automatisch naar “veiliger/neutraler” taalgebruik als de originele zin didactisch werkt.
• Sta rijke, uitdagende woordenschat toe (ook minder frequente woorden), zolang de zin idiomatisch en leeftijdsgeschikt blijft.
• Vermijd vooral onnodig beladen of schokkende context, niet elk concreet of maatschappelijk woord.
• Bewaak authenticiteit: kies geloofwaardige context boven kunstmatige “steriele” zinnen.
• Bij twijfel: behoud de bestaande zin en pas alleen aan wat grammaticaal, didactisch of eenduidig problematisch is.

Outputformaat

Gebruik het template in assets/templates/exerciseItem.ts.

• Maak tokens verplicht.
• Gebruik spans alleen als de doelrepo dat echt ondersteunt.
• Voeg distractorRisk toe voor adaptieve feedback.

Verboden categorieën

• Archaïsch/boekig taalgebruik.
• Ellipsen en onvolledige zinnen.
• Idiomen met betwiste ontleding.
• Tangconstructies zonder didactische meerwaarde.
• Exotische inhoud die alleen voor syntaxis is bedacht.

Implementatiebestanden

Bij codewerk gebruik templates in assets/templates/:

• sentenceBlueprints.ts
• validation.ts
• difficultyModel.ts

Pas namen/typen aan op de doelrepo, maar behoud constraint-based structuur.