dso-omgevingswet

name	dso-omgevingswet
description	Helpt bij het ontwikkelen van applicaties voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), inclusief STOP/TPOD, STAM, STTR, IMOW en OW-objecten. Biedt richtlijnen voor het publiceren van omgevingsdocumenten, vergunningaanvragen, toepasbare regels en ruimtelijke plannen. Gebruik deze skill wanneer de gebruiker vraagt over 'DSO', 'Omgevingswet', 'Digitaal Stelsel Omgevingswet', 'omgevingsloket', 'STOP', 'TPOD', 'STAM', 'STTR', 'IMOW', 'OW-object', 'omgevingsplan', 'omgevingsvisie', 'omgevingsverordening', 'omgevingsdocument', 'activiteit', 'juridische regel', 'annotatie', 'werkingsgebied', 'locatie', 'GIO', 'geometrisch informatieobject', 'toepasbare regel', 'vragenboom', 'indieningsvereiste', 'vergunningcheck', 'aanvraag omgevingsvergunning', 'LVBB', 'Landelijke Voorziening Bekendmaken en Beschikbaar stellen', 'OZON', 'bruidsschat', 'Omgevingswet API', 'omgevingsplan wijzigen', 'besluit omgevingswet', of wanneer de gebruiker wil aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet of omgevingsdocumenten wil publiceren.
model	sonnet
allowed-tools	["WebFetch(*)","Bash(gh api *)","Bash(gh search *)","Bash(curl *)"]

DSO — Digitaal Stelsel Omgevingswet

Ontwikkel applicaties die aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) voor het publiceren van omgevingsdocumenten, vergunningchecks en aanvragen.

Bron: Aan de slag met de Omgevingswet | DSO Ontwikkelaarsportaal | STOP standaard

Wettelijk kader

Aspect	Detail
Wet	Omgevingswet (in werking sinds 1 januari 2024)
Doel	Bundeling van 26 wetten over de fysieke leefomgeving
Digitaal stelsel	DSO: digitale ondersteuning voor het werken met de Omgevingswet
Loket	Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl)
Beheerder	Ministerie van BZK; technisch beheer door diverse partijen
Scope	Gemeenten, provincies, waterschappen, Rijk

Instrumenten Omgevingswet

Instrument	Vastgesteld door	Voorbeeld
Omgevingsvisie	Gemeente, provincie, Rijk	Strategische langetermijnvisie
Omgevingsplan	Gemeente	Vervangt bestemmingsplannen + verordeningen
Omgevingsverordening	Provincie	Provinciale regels fysieke leefomgeving
Waterschapsverordening	Waterschap	Regels waterbeheer
AMvB's	Rijk	Bal, Bbl, Bkl, Ob
Programma	Alle overheden	Maatregelen om omgevingswaarden te bereiken
Projectbesluit	Provincie, Rijk	Grote projecten van publiek belang

DSO-architectuur

┌─────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                    OMGEVINGSLOKET                            │
│  Vergunningcheck │ Aanvragen │ Regels raadplegen │ Melden  │
└──────────┬───────────────────────────────┬──────────────────┘
           │                               │
    ┌──────▼──────┐                 ┌──────▼──────┐
    │    STTR     │                 │    LVBB     │
    │ Toepasbare  │                 │ Bekendmaken │
    │   Regels    │                 │ & Beschik-  │
    │             │                 │ baar stellen│
    └──────┬──────┘                 └──────┬──────┘
           │                               │
    ┌──────▼──────┐                 ┌──────▼──────┐
    │    OZON     │                 │  STOP/TPOD  │
    │ OW-objecten │ ◄──────────────│ Juridische  │
    │ Registratie │                 │ documenten  │
    └─────────────┘                 └─────────────┘

DSO-componenten

Component	Functie
Omgevingsloket	Portaal voor burgers/bedrijven: vergunningcheck, aanvragen, melden
LVBB	Landelijke Voorziening Bekendmaken en Beschikbaar stellen (publicatie)
OZON	Object-georiënteerde ontsluiting van OW-objecten (registratie)
DSO-verzoekafhandeling	Routering van vergunningaanvragen naar bevoegd gezag
Stelselcatalogus	Overzicht van alle activiteiten, documenten, bevoegde gezagen
Registratie toepasbare regels	Opslag van vragenbomen en indieningsvereisten

STOP/TPOD — Documentstandaard

STOP (Standaard voor Officiële Publicaties) en TPOD (Toepassingsprofiel Omgevingsdocumenten) zijn de XML-standaarden voor omgevingsdocumenten.

STOP — juridische tekst

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<Regeling xmlns="https://standaarden.overheid.nl/stop/imop/tekst/">
  <RegelingOpschrift>
    <Al>Omgevingsplan Gemeente Amsterdam</Al>
  </RegelingOpschrift>

  <Lichaam>
    <Hoofdstuk eId="chp_1" wId="gm0363_1__chp_1">
      <Kop><Nummer>1</Nummer><Opschrift>Algemene bepalingen</Opschrift></Kop>

      <Artikel eId="art_1.1" wId="gm0363_1__art_1.1">
        <Kop><Nummer>1.1</Nummer><Opschrift>Begripsbepalingen</Opschrift></Kop>
        <Lid eId="art_1.1__lid_1" wId="gm0363_1__art_1.1__lid_1">
          <LidNummer>1</LidNummer>
          <Inhoud>
            <Al>In dit omgevingsplan wordt verstaan onder:</Al>
            <Lijst>
              <Li>
                <LiNummer>a.</LiNummer>
                <Al><IntRef ref="trm_bouwwerk">bouwwerk</IntRef>: constructie van enige omvang...</Al>
              </Li>
            </Lijst>
          </Inhoud>
        </Lid>
      </Artikel>
    </Hoofdstuk>
  </Lichaam>
</Regeling>

Identificatie (eId en wId)

Type	Formaat	Voorbeeld
eId (expression-level)	{type}_{nummer}	art_1.1, chp_2
wId (work-level)	{bevoegd_gezag}_{versie}__{eId}	gm0363_1__art_1.1
AKN-identifier	/akn/nl/act/{bg}/{jaar}/{naam}	/akn/nl/act/gm0363/2024/omgevingsplan

IMOW — OW-objecten

IMOW (Informatiemodel Omgevingswet) definieert de objecten die gekoppeld worden aan juridische regels.

OW-objecttypen

OW-object	Beschrijving	Voorbeeld
Regeltekst	Verwijzing naar juridische tekst (artikel/lid)	Link naar art_2.1__lid_1
Juridische Regel	Regel met type (instructieregel, omgevingswaarderegel, regel voor iedereen)	"Het is verboden te bouwen zonder vergunning"
Activiteit	Handeling in de fysieke leefomgeving	"Bouwen van een bouwwerk"
Locatie	Geometrisch gebied waar regel geldt	Polygoon van een wijk
Gebiedsaanwijzing	Aanwijzing van een gebied met specifieke functie	"Woongebied", "Bedrijventerrein"
Omgevingswaarde	Meetbare kwaliteitseis	"Geluidbelasting max 50 dB"
Omgevingsnorm	Kwantitatieve norm	"Bouwhoogte max 12 meter"

OW-object XML (IMOW)

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<ow-dc:owBestand
  xmlns:ow-dc="http://www.geostandaarden.nl/imow/deelcollecties"
  xmlns:r="http://www.geostandaarden.nl/imow/regels"
  xmlns:l="http://www.geostandaarden.nl/imow/locatie"
  xmlns:ga="http://www.geostandaarden.nl/imow/gebiedsaanwijzing">

  <!-- Activiteit -->
  <r:Activiteit>
    <r:identificatie>nl.imow-gm0363.activiteit.BouwenBouwwerk</r:identificatie>
    <r:naam>Bouwen van een bouwwerk</r:naam>
    <r:groep>ConstructieActiviteit</r:groep>
    <r:bovenliggendeActiviteit>
      <r:ActiviteitRef>/join/id/regdata/gm0363/2024/activiteit/OmgevingsplanActiviteit</r:ActiviteitRef>
    </r:bovenliggendeActiviteit>
  </r:Activiteit>

  <!-- Juridische Regel -->
  <r:RegelVoorIedereen>
    <r:identificatie>nl.imow-gm0363.juridischeregel.001</r:identificatie>
    <r:idealisatie>exact</r:idealisatie>
    <r:artikelOfLid>
      <r:RegeltekstRef>/akn/nl/act/gm0363/2024/omgevingsplan/art_2.1__lid_1</r:RegeltekstRef>
    </r:artikelOfLid>
    <r:locatieaanduiding>
      <l:LocatieRef>/join/id/regdata/gm0363/2024/locatie/Grondgebied</l:LocatieRef>
    </r:locatieaanduiding>
    <r:activiteitaanduiding>
      <r:ActiviteitRef>nl.imow-gm0363.activiteit.BouwenBouwwerk</r:ActiviteitRef>
      <r:activiteitregelkwalificatie>vergunningplicht</r:activiteitregelkwalificatie>
    </r:activiteitaanduiding>
  </r:RegelVoorIedereen>

  <!-- Locatie (verwijzing naar GIO) -->
  <l:Gebied>
    <l:identificatie>nl.imow-gm0363.gebied.Grondgebied</l:identificatie>
    <l:noemer>Grondgebied gemeente Amsterdam</l:noemer>
  </l:Gebied>
</ow-dc:owBestand>

GIO — Geometrisch Informatieobject

Geometrieën worden als apart informatieobject (GIO) aangeleverd in GML:

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<geo:GeoInformatieObjectVaststelling
  xmlns:geo="https://standaarden.overheid.nl/stop/imop/geo/"
  xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml/3.2">

  <geo:FRBRWork>/join/id/regdata/gm0363/2024/locatie/Grondgebied</geo:FRBRWork>
  <geo:FRBRExpression>/join/id/regdata/gm0363/2024/locatie/Grondgebied/nld@2024-01-01</geo:FRBRExpression>

  <geo:locaties>
    <geo:Locatie>
      <geo:naam>Grondgebied gemeente Amsterdam</geo:naam>
      <geo:geometrie>
        <gml:MultiSurface srsName="urn:ogc:def:crs:EPSG::28992">
          <gml:surfaceMember>
            <gml:Polygon>
              <gml:exterior>
                <gml:LinearRing>
                  <gml:posList>119000 483000 120000 483000 120000 484000 119000 484000 119000 483000</gml:posList>
                </gml:LinearRing>
              </gml:exterior>
            </gml:Polygon>
          </gml:surfaceMember>
        </gml:MultiSurface>
      </geo:geometrie>
    </geo:Locatie>
  </geo:locaties>
</geo:GeoInformatieObjectVaststelling>

Coordinatenstelsel: altijd EPSG:28992 (Rijksdriehoekscoordinaten / Amersfoort RD New).

STTR — Toepasbare Regels

STTR (Standaard Toepasbare Regels) definieert vragenbomen voor de vergunningcheck in het Omgevingsloket.

Structuur

Element	Beschrijving
Activiteit	De handeling waarvoor regels gelden
Conclusie	Uitkomst: vergunningplicht, meldingsplicht, verbod, toegestaan
Vraag	Vraag aan de gebruiker (ja/nee, keuzelijst, invoerveld)
Regel	Logische regel die antwoorden evalueert
Indieningsvereiste	Documenten/gegevens die bij een aanvraag moeten worden ingediend

STTR XML-voorbeeld

<RegelBeheerObject>
  <Activiteit>
    <identificatie>nl.imow-gm0363.activiteit.BouwenBouwwerk</identificatie>
    <naam>Bouwen van een bouwwerk</naam>
  </Activiteit>

  <Vraag id="vraag_01">
    <tekst>Wat is de hoogte van het bouwwerk?</tekst>
    <type>numeriek</type>
    <eenheid>meter</eenheid>
  </Vraag>

  <Vraag id="vraag_02">
    <tekst>Ligt het bouwwerk in een beschermd stadsgezicht?</tekst>
    <type>boolean</type>
  </Vraag>

  <Regel>
    <als>
      <en>
        <kleinerDan><vraagRef>vraag_01</vraagRef><waarde>5</waarde></kleinerDan>
        <gelijkAan><vraagRef>vraag_02</vraagRef><waarde>false</waarde></gelijkAan>
      </en>
    </als>
    <dan>
      <conclusie>vergunningvrij</conclusie>
    </dan>
  </Regel>

  <Regel>
    <anders/>
    <dan>
      <conclusie>vergunningplicht</conclusie>
      <indieningsvereisten>
        <document>Situatietekening</document>
        <document>Constructieve berekening</document>
      </indieningsvereisten>
    </dan>
  </Regel>
</RegelBeheerObject>

LVBB — Publicatieproces

Het publiceren van een omgevingsdocument (besluit) verloopt via de LVBB:

Stap	Actie	Systeem
1	Besluit opstellen	Plansoftware (lokaal)
2	STOP/TPOD XML genereren	Plansoftware
3	OW-objecten koppelen	Plansoftware (IMOW)
4	GIO's aanmaken	GIS-systeem (GML)
5	Valideren	LVBB validatie-API of lokale validator
6	Aanleveren	LVBB aanlever-API (HTTPS + mTLS)
7	Bekendmaken	LVBB publiceert op officielebekendmakingen.nl
8	Consolideren	LVBB consolideert in geconsolideerde regeling
9	OW-objecten registreren	OZON neemt OW-objecten op

LVBB aanlever-API

POST /lvbb/api/v1/publicaties HTTP/1.1
Host: lvbb.overheid.nl
Content-Type: application/zip
Authorization: mTLS (PKIoverheid certificaat)

[ZIP-bestand met STOP XML, IMOW XML, GIO's, bijlagen]

DSO API's

API	Beschrijving	Gebruik
Regels op de kaart	Bevraag welke regels gelden op een locatie	GET /regelsopdekaart/v4/regels?locatie=...
Activiteiten	Zoek activiteiten in de stelselcatalogus	GET /activiteiten/v1?zoek=bouwen
Documenten	Raadpleeg omgevingsdocumenten	GET /documenten/v3/{akn-id}
Vergunningaanvraag	Dien aanvraag/melding in	POST /verzoeken/v1/aanvragen
Toepasbare regels	Voer vergunningcheck uit	Via Omgevingsloket

Implementatie-checklist

• STOP/TPOD: omgevingsdocumenten conform STOP XML-standaard en juist toepassingsprofiel
• IMOW OW-objecten: juridische regels, activiteiten, locaties correct gemodelleerd
• GIO's: geometrieën in GML met EPSG:28992 (RD New)
• eId/wId: correcte identificatie van tekstonderdelen
• AKN-identifier: persistente identificatie van besluiten en regelingen
• LVBB-validatie: documenten gevalideerd via LVBB validator voor aanlevering
• PKIoverheid-certificaat: mTLS-certificaat voor LVBB aanlever-API
• Toepasbare regels: vragenbomen conform STTR voor vergunningcheck
• Activiteitenboom: activiteiten gekoppeld aan bovenliggende activiteiten
• Werkingsgebieden: locaties correct gekoppeld aan juridische regels
• Consolidatie: wijzigingsbesluiten correct gestructureerd voor automatische consolidatie
• Testen: aansluiting getest op pre-productieomgeving DSO

Gerelateerde skills

Skill	Wanneer te gebruiken
tooi-metadata	TOOI-thesauri en KOOP-publicaties voor overheidsdocumenten
mdto-archivering	MDTO voor archivering van omgevingsdocumenten
digitoegankelijk	WCAG-toegankelijkheid voor het Omgevingsloket
overheid-authenticatie	DigiD/eHerkenning voor authenticatie op het Omgevingsloket

Meer informatie

• Aan de slag met de Omgevingswet | Ontwikkelaarsportaal
• STOP standaard | TPOD
• IMOW — Informatiemodel Omgevingswet
• STTR — Standaard Toepasbare Regels
• LVBB — aanleverspecificatie
• Omgevingsloket — portaal voor burgers en bedrijven
• Geonovum — geo-standaarden Omgevingswet