| name | dilekce-crexac |
| description | CREXAC (Conclusion → Rule → Explanation → Example → Application → Conclusion / Sonuç → Kural → Açıklama → Emsal Örnek → Uygulama → Sonuç) yöntemiyle Türk hukukunda dilekçe ve savunma hazırlamak için kullanılır. Tetikleyiciler: "CREXAC yöntemiyle/şemasıyla dilekçe", "CREXAC ile dava/cevap/savunma yaz", "emsal-örnek odaklı dilekçe", "benzer olayda mahkeme şöyle değerlendirdi dilekçesi", "Conclusion-Rule-Explanation-Example-Application-Conclusion". Emsal kararın güçlü olduğu, kuralın benzer bir olayda nasıl uygulandığını göstermenin tezi taşıdığı dosyalarda kullanılır. Çıktı docx/html/udf/pdf üretilir. |
CREXAC ile Dilekçe Oluşturma
CREXAC, CREAC şemasına emsal örnek (Example) katmanını ekleyen bir analiz/yazım
şemasıdır: kuralı soyut açıklamakla yetinmez, kuralın benzer bir olayda nasıl
uygulandığını gösteren bir emsal karara veya örnek olaya dayanır. Emsal kararın
güçlü olduğu, "benzer olayda mahkeme şöyle değerlendirdi" denilebilen dosyalarda;
tezi emsalle pekiştirip somut olaya tatbik etmek için güçlüdür.
Ne zaman kullanılır
- Davayı taşıyan güçlü bir emsal karar veya örnek olay var; kuralın benzer olguda nasıl uygulandığı tezi destekliyor.
- "Benzer bir uyuşmazlıkta mahkeme şöyle değerlendirdi" diyerek somut olayla paralellik kurulabiliyor.
- Soyut kural anlatımının tek başına yetmediği, emsalle örneklemenin ikna gücünü artırdığı dosyalar.
- Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.
CREXAC mantığı
- C — Sonuç (Conclusion): Vardığın sonucu/talebi baştan net koy.
- R — Kural (Rule): Uygulanacak mevzuat hükmü/içtihat/ilke.
- E — Açıklama (Explanation): Kuralın anlamını ve unsurlarını soyut olarak aç.
- X — Emsal Örnek (Example): Kuralın benzer bir olayda nasıl uygulandığını gösteren emsal karar veya örnek olay — kısa atıf + ilke.
- A — Uygulama (Application): Kuralı ve emsali somut olaya tatbik et (işin kalbi); olgular arası paralelliği kur.
- C — Sonuç (Conclusion): Açılışla tutarlı kapanış sonucu; NETİCE VE TALEP'te pekiştirilir.
Çalışma akışı
- Dilekçe türünü belirle (dava/cevap/replik/düplik/savunma) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Bilgileri topla: mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.
Eksikleri
AskUserQuestion veya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:
.udf → udf-cli udf2md; çok sayfalı .tiff/.tif → sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku.
- Emsali tespit et: somut olayla paralel, güçlü bir emsal karar/örnek olay belirle; uydurma karar no kullanma.
- CREXAC iskeletini kur — adım tanımları ve eşleme tablosu için
references/cerceve-yapisi.md.
- Çıktıyı üret (docx/html/udf/pdf) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Doğrula ve sun.
CREXAC adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi
| CREXAC adımı | Dilekçe bölümü | İçerik |
|---|
| Sonuç | AÇIKLAMALAR / GİRİŞ | Baştan konan sonuç/tez (tek cümle) |
| Kural | HUKUKİ NEDENLER (+ gövdede atıf) | Dayanak mevzuat/içtihat/ilke |
| Açıklama | AÇIKLAMALAR (kural izahı) | Kuralın anlamı ve unsurları |
| Emsal Örnek | AÇIKLAMALAR (emsal/benzer olay) | Emsal kararın kısa atfı + ilke |
| Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | Kuralın + emsalin somut olaya tatbiki |
| Sonuç | Bölüm sonu + NETİCE VE TALEP | Pekiştirilen kesin sonuç/talep |
Çıktı formatları
docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: references/bicim-ve-cikti.md.
Doğrulama listesi
- Sonuç → Kural → Açıklama → Emsal Örnek → Uygulama → Sonuç adımları tam mı; emsal kısa atıfla verildi mi (karar yığını değil), uydurma karar no kullanılmadı mı?
- Emsal ile somut olay arasındaki paralellik açıkça kuruldu mu (olgular örtüşüyor mu)?
- Açılış sonucu ile kapanış sonucu ve NETİCE VE TALEP birbirini tutuyor mu?
- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler
[yer tutucu] mı?
- TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?
İlkeler
- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke; uydurma karar no kullanılmaz.
- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.