aio-epub-vn-style

name	aio-epub-vn-style
description	Vietnamese literary translation style guide — word choice, sentence rhythm, genre conventions, and common error patterns for natural Anh-Viet translation.
when_to_use	dịch sao cho hay, dịch thế nào, phong cách dịch, nguyên tắc dịch, translation style, how to translate, dịch văn học, style guide, word choice, sentence rhythm, genre style, Vietnamese literary style, Tín Đạt Nhã, translate naturally, review translated passage
effort	low

Vietnamese Literary Translation — Style Guide

Cẩm nang dịch văn học Anh→Việt. Dùng standalone hoặc như prerequisite cho aio-epub-translate và aio-epub-quality.

Khi nào dùng skill này

• Standalone: Khi cần tra cứu nguyên tắc dịch, hỏi "dịch câu này thế nào cho hay"
• Prerequisite: Được aio-epub-translate và aio-epub-quality yêu cầu đọc trước khi làm việc
• Training: Khi muốn hiểu sâu về dịch thuật Anh→Việt

Nền tảng: Tín · Đạt · Nhã

Ba tiêu chuẩn đánh giá bản dịch (Nghiêm Phục, 1898):

• Tín (faithfulness): Trung thành với ý nghĩa và tinh thần nguyên tác — truyền tải đúng tư tưởng, cảm xúc, ý đồ tác giả. Không dịch sát từng từ.
• Đạt (comprehensibility): Mạch lạc, dễ hiểu. Người đọc lĩnh hội nội dung một cách tự nhiên.
• Nhã (elegance): Bản dịch uyển chuyển, mang vẻ đẹp ngôn từ riêng.

Nguyên tắc cốt lõi: Dịch sense-by-sense (theo nghĩa), không word-by-word (theo từ). Bản dịch tốt là bản mà người Việt đọc lên và nói "Đúng, chúng tôi nói như vậy." (Dynamic equivalence — Eugene Nida)

Cây quyết định nhanh

Bạn gặp vấn đề gì?	Đọc reference
Câu dài, cứng, không tự nhiên	references/sentence-structure.md
Chọn từ Hán-Việt hay thuần Việt? Đại từ nào?	references/word-choice.md
Câu đọc lên bị "vấp", không xuôi	references/rhythm-and-voice.md
Câu có mùi "dịch máy"	references/common-errors.md
Cần chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt	references/structure-conversion-table.md
Nền tảng lý thuyết dịch thuật	references/translation-principles.md
Dịch sách thuộc thể loại cụ thể (self-help, fiction, science...)	references/genre-strategies.md
Kỹ thuật nâng cao (bù đắp, liên kết, ẩn dụ, hài hước)	references/advanced-techniques.md
Khai thác đặc trưng tiếng Việt (loại từ, tiểu từ, tượng thanh/hình)	references/vietnamese-linguistics.md
Thì/thể sai, động từ hướng (đi/đến/ra/vào) nghe gượng	references/aspect-motion-verbs.md
Câu đúng nghĩa nhưng "vô hồn", thiếu chiều sâu văn hóa Việt	references/cultural-concepts-glossary.md
Gặp thơ, ca dao, lục bát trong văn xuôi	references/poetry-in-prose.md
Cần nhịp văn xuôi du dương, hiểu thanh điệu bằng/trắc	references/prosody-and-tonal-patterns.md
Từ cảm xúc generic ("buồn", "vui") nghe nhạt	references/untranslatable-emotions.md
Cần giọng văn theo thời kỳ, tham chiếu bậc thầy văn học Việt	references/vietnamese-literary-history.md
Đánh giá chất lượng bản dịch	references/quality-rubric.md

Tiêu chí đánh giá chất lượng (tóm tắt)

Dựa trên MQM (Multidimensional Quality Metrics) + ATA, điều chỉnh cho EN→VI văn học:

Tiêu chí	Trọng số	Mô tả
Accuracy (Tín)	35%	Đúng nghĩa, không thêm bớt, tên riêng/số liệu chính xác
Fluency (Đạt)	25%	Đọc tự nhiên, không calque, không bị động thừa
Style (Nhã)	20%	Giữ giọng văn tác giả, từ láy, nhịp điệu
Cultural fit	12%	Thành ngữ, ẩn dụ, Hán-Việt/thuần Việt phù hợp
Consistency	8%	Đại từ, thuật ngữ, giọng văn nhất quán

Thang điểm: 95-100 (Xuất sắc) → 85-94 (Tốt) → 70-84 (Chấp nhận được) → 60-69 (Cần sửa) → <60 (Dịch lại)

Checklist tự kiểm tra (sau mỗi batch)

1. Tín: Đủ ý? Không thêm, không bớt? Tên riêng/số liệu chính xác?
2. Đạt: Có câu nào "nghe lạ"? Có bị động thừa? Có cụm từ "sáo rỗng dịch thuật"?
3. Nhã: Nhịp chẵn? Vế cân đối? Có dùng từ láy, thành ngữ khi có thể?
4. Giọng văn: Nhất quán? Đối thoại khác trần thuật? Cảm xúc nguyên tác còn nguyên?
5. Phép thử cuối: Che nguyên tác đi — bản dịch đọc được như tác phẩm viết bằng tiếng Việt không?

Reference Files

Resolve path để đọc reference files bằng Read tool:

REFS="${CLAUDE_PLUGIN_ROOT}/skills/aio-epub-vn-style/references"
echo "$REFS"

Sau đó dùng Read tool: Read($REFS/translation-principles.md), v.v.

File	Nội dung
references/translation-principles.md	Nền tảng Tín-Đạt-Nhã, cấu trúc Đề-Thuyết, đặc trưng tiếng Việt
references/sentence-structure.md	Tách câu, chuyển bị động, bối cảnh trước hành động, chống danh từ hóa
references/word-choice.md	Hán-Việt vs thuần Việt, từ láy, thành ngữ, đại từ nhân xưng (bảng đầy đủ)
references/rhythm-and-voice.md	Nhịp chẵn, cân đối vế, giọng văn theo thể loại, bậc thầy văn xuôi Việt
references/common-errors.md	6 loại lỗi phải tránh, xử lý văn hóa (Vinay & Darbelnet)
references/structure-conversion-table.md	Bảng chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt, checklist tự kiểm tra
references/genre-strategies.md	Chiến lược dịch theo thể loại: self-help, fiction, science, philosophy, children's, historical
references/advanced-techniques.md	Bù đắp (compensation), liên kết văn bản, ẩn dụ, hài hước, thuật ngữ chuyên ngành
references/vietnamese-linguistics.md	Loại từ, tiểu từ tình thái, từ tượng thanh/hình, tu từ, thiết bị văn học
references/aspect-motion-verbs.md	Hệ thống thể/thì ngữ nghĩa, động từ hướng (đi/đến/ra/vào), tránh "mùi dịch" về ngữ pháp
references/cultural-concepts-glossary.md	Khái niệm văn hóa Việt (Phật giáo, duyên/nghiệp...) — khi nào khai thác để cộng hưởng với người đọc
references/poetry-in-prose.md	Dịch thơ, ca dao, lục bát trong văn xuôi — phân loại tình huống và ưu tiên xử lý
references/prosody-and-tonal-patterns.md	Vần điệu, thanh điệu bằng/trắc, nhịp văn xuôi, ảnh hưởng lục bát lên giọng văn
references/untranslatable-emotions.md	Từ vựng cảm xúc tiếng Việt không có tương đương Anh — nhận diện cơ hội dùng đúng chỗ
references/vietnamese-literary-history.md	Các giai đoạn văn học Việt, giọng văn theo thời kỳ, tham chiếu bậc thầy văn xuôi
references/quality-rubric.md	Khung đánh giá MQM/ATA, phân loại lỗi, rubric chấm điểm, red flags

Liên kết với các skill khác

Skill	Cách dùng vn-style
aio-epub-translate	Đọc vn-style TRƯỚC khi dịch — áp dụng nguyên tắc vào từng batch
aio-epub-quality	Dùng quality-rubric để đánh giá sâu hơn mechanical checks