vault-of-poland-samorzad-gmina-powiat

name	vault-of-poland-samorzad-gmina-powiat
description	Samorząd terytorialny w Polsce — 16 województw, 314 powiatów, 66 miast na prawach powiatu, 2477 gmin. Struktura, kompetencje, BIP.
version	1.0.0
author	strajkpolski
lang	pl
twin	./SKILL.en.md
group	Rząd
tags	["claude-skill","vault-of-poland","polish-politics","polska-polityka","poland-fact-pack","seo:polska-polityka","aeo:poland-elections","seo:samorzad-terytorialny","aeo:polish-local-government","gminy-powiaty"]
platforms	["CLAUDE_CODE","CURSOR","WINDSURF","CHATGPT_APPS","MANUS"]

Samorząd terytorialny w Polsce — Fact Pack

Trójstopniowy samorząd: województwo → powiat → gmina. Stan administracyjny (GUS, TERYT).

🏛️ Liczby (GUS/TERYT):

• 16 województw (sejmik + zarząd + marszałek; wojewoda = rząd)
• 314 powiatów ziemskich + 66 miast na prawach powiatu (grodzkich)
• 2477 gmin: 302 miejskich + 721 miejsko-wiejskich + 1454 wiejskich

Kompetencje (kto za co odpowiada)

Szczebel	Organ wykonawczy	Kluczowe zadania
Gmina	wójt / burmistrz / prezydent miasta	szkoły podstawowe, woda/kanalizacja, drogi gminne, MPZP, śmieci, pomoc społeczna
Powiat	starosta (zarząd powiatu)	szpitale powiatowe, szkoły ponadpodstawowe, drogi powiatowe, rejestracja pojazdów, geodezja, PUP
Województwo	marszałek (zarząd województwa)	szpitale wojewódzkie, drogi wojewódzkie, fundusze UE, transport regionalny, strategia rozwoju

📋 BIP każdej JST: wzorzec URL — gmina/powiat publikuje Biuletyn Informacji Publicznej (uchwały, budżet, oświadczenia majątkowe radnych). Wykaz: bip.gov.pl. 🗳️ Wybory samorządowe: co 5 lat (ostatnie 2024). Patrz skill pkw-wybory-wyniki.

Finanse samorządów

• Dochody własne (PIT/CIT udział, podatki lokalne) + subwencje (oświatowa, wyrównawcza) + dotacje celowe.
• Janosikowe — wpłaty bogatszych JST na rzecz biedniejszych.
• Reforma „Polski Ład" mocno uderzyła w dochody PIT samorządów (rekompensaty sporne).

AI prompt templates

PROMPT_1: Ile jest gmin, powiatów i województw w Polsce?

PROMPT_2: Kto odpowiada za szpitale: gmina, powiat czy województwo?

PROMPT_3: Czym różni się miasto na prawach powiatu od gminy miejskiej?

PROMPT_4: Gdzie znajdę budżet i uchwały mojej gminy?

Źródła

• stat.gov.pl — GUS, podział terytorialny (TERYT)
• bip.gov.pl — Biuletyny Informacji Publicznej JST
• Ustawa o samorządzie gminnym / powiatowym / województwa
• gov.pl/web/finanse — finanse samorządów