| name | ai-governance |
| version | 1.0.0 |
| description | EU AI Act compliance checker voor de Nederlandse overheid. Classificeert AI-systemen in risicocategorieën, checkt verplichte documentatie, genereert compliance checklists, en adviseert over governance-structuren voor hoog-risico AI. Integreert met BIO2, IAMA en NORA. Gebruik bij AI-systeem beoordeling, FRIA, of EU AI Act compliance.
|
| triggers | {"keywords":["EU AI Act","AI-verordening","AI governance","AI compliance","algoritme toezicht","AI risicoclassificatie","hoog risico AI","conformiteitsbeoordeling AI","AI transparantie","FRIA","fundamental rights","AI sandbox","IAMA","algoritmerisico","discriminatie AI","bias AI","AI uitlegbaarheid","menselijk toezicht AI","human-in-the-loop AI","AI kwaliteitsmanagement","AI incident melden","notified body AI","CE-markering AI"]} |
| tools | ["Read","Glob","Grep","Bash","WebFetch"] |
EU AI Act Compliance Checker
Toets AI-systemen aan de EU AI Act (Verordening 2024/1689). De AI Act is van kracht sinds 1 augustus 2024 met gefaseerde inwerkingtreding.
Wanneer deze skill gebruiken
- AI-systeem classificatie (verboden/hoog-risico/beperkt/minimaal)
- FRIA (Fundamental Rights Impact Assessment) uitvoeren
- Conformiteitsbeoordeling voor hoog-risico AI
- Technische documentatie opstellen (Annex IV)
- Menselijk toezicht-maatregelen ontwerpen
- AI incident-melding procedure
- AI Literacy training voor overheidspersoneel
Risicoclassificatie
Stap 1: Bepaal de risicocategorie
Is het AI-systeem verboden onder Art. 5?
├── Ja → ONAANVAARDBAAR RISICO (verboden)
└── Nee
└── Valt het onder Annex III (hoog-risico use cases)?
├── Ja → HOOG RISICO (Art. 6 + Annex III)
└── Nee
└── Is het een GPAI-model met systemisch risico?
├── Ja → SYSTEMISCH RISICO (Art. 51-55)
└── Nee
└── Interageert het direct met mensen?
├── Ja → BEPERKT RISICO (transparantieplicht)
└── Nee → MINIMAAL RISICO
Verboden AI-praktijken (Art. 5)
| Praktijk | Kenmerken |
|---|
| Subliminale manipulatie | Technieken onder bewustzijn die gedrag verstoren |
| Kwetsbaren uitbuiten | Leeftijd of handicap exploiteren |
| Social scoring | Classificatie op basis van sociaal gedrag |
| Individuele risicovoorspelling | Profiling voor crimineel gedrag |
| Gezichtsdatabases scrapen | Ongerichte scraping voor herkenning |
| Emotieherkenning | Op werkplek/onderwijs (uitzondering: medisch) |
| Biometrische categorisatie | Op basis van gevoelige kenmerken |
| Real-time biometrische ID | In publieke ruimten (beperkt toegestaan) |
Hoog-risico AI-systemen (Annex III)
| Domein | Use case |
|---|
| Biometrie | Biometrische identificatie op afstand, emotieherkenning |
| Kritieke infrastructuur | Beheer digitale infrastructuur, wegverkeer, nutsvoorzieningen |
| Onderwijs | Toelating, toewijzing, evaluatie leerresultaten |
| Werkgelegenheid | Werving, selectie, prestatiebeoordeling, beëindiging |
| Essentiële diensten | Toegang publieke diensten, kredietwaardigheid, verzekeringen |
| Wetshandhaving | Recidiverisicobeoordeling, leugendetectie, bewijsanalyse |
| Migratie | Asiel, visum, grenscontrole, risicobeoordeling |
| Rechtspraak | Rechtsfeitelijk onderzoek, interpretatie van recht |
| Democratische processen | Beïnvloeding verkiezingsuitslagen |
Verplichtingen voor hoog-risico AI
1. Risicomanagementsysteem (Art. 9)
Continue, iteratief proces: identificatie → analyse → evaluatie → beperking → testen
2. Datakwaliteit (Art. 10)
Relevant, representatief, foutloos, compleet. Bias-detectie verplicht.
3. Technische documentatie (Art. 11 + Annex IV)
Algemene beschrijving, elementen, monitoring, risicomanagement, wijzigingen, EU-conformiteitsverklaring.
4. Transparantie (Art. 13)
Gebruiksinstructie met: identiteit aanbieder, kenmerken, risico's, nauwkeurigheid, menselijk toezicht.
5. Menselijk toezicht (Art. 14)
Interface moet begrip, herkenning automatisbias, correcte interpretatie, stop-knop mogelijk maken.
6. Nauwkeurigheid en robuustheid (Art. 15)
Gepast niveau, weerbaar tegen fouten/manipulatie, fail-safe plannen, cyberbeveiliging.
Rollen en verantwoordelijkheden
| Rol | Definitie | Kernverplichtingen |
|---|
| Aanbieder | Ontwikt AI en brengt op markt | Volledige compliance, CE-markering, EU-databank |
| Gebruiksverantwoordelijke | Gebruikt AI professioneel | Menselijk toezicht, FRIA, monitoring, incidenten melden |
| Importier | Brengt niet-EU AI op EU-markt | Verificatie compliance aanbieder |
| Distributeur | Maakt beschikbaar op markt | Verificatie CE-markering |
FRIA (Art. 27)
Gebruiksverantwoordelijken van hoog-risico AI moeten:
- Procesbeschrijving vastleggen
- Gebruiksperiode en frequentie bepalen
- Getroffen personen categoriseren
- Risico's voor grondrechten analyseren
- Menselijk toezicht-maatregelen beschrijven
- Mitigerende maatregelen bij materialisatie
Uitzondering: MKB (klein/micro) — geldt NIET voor overheidsinstanties!
Sancties (Art. 99)
| Overtreding | Maximale boete |
|---|
| Verboden AI-praktijken | €35M of 7% wereldwijde omzet |
| Andere inbreuken | €15M of 3% |
| Onjuiste informatie | €7,5M of 1.5% |
IAMA Integratie
Bij AI-systemen in overheidscontext moet ook het IAMA worden doorlopen:
| Aspect | FRIA (AI Act) | IAMA (NL) |
|---|
| Doel | Grondrechten-effecten AI | Integrale algoritme-effecten |
| Reikwijdte | Hoog-risico AI | Alle overheidsalgoritmen |
| Verplicht | Voor deployers | Voor overheid |
Advies: Voer IAMA als hoofdproces uit, documenteer FRIA-specifieke elementen apart.
Compliance Checklist
Aanbieder hoog-risico AI
Gebruiksverantwoordelijke (overheid)
Gerelateerde skills
Bronnen
- EU AI Act: eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689
- AI Act Explorer: artificialintelligenceact.eu/ai-act-explorer/
- Nederlandse AI-autoriteit: ai-autoriteit.nl
- Algoritmekader: algoritmekader.overheid.nl
- IAMA: algoritmekader.overheid.nl/iama
