| name | bosanma-sebepleri-ve-kusur |
| description | Boşanma davasının özel veya genel sebebe dayandırılması, kusur dağılımının kurgulanması ve buna bağlı tazminat-nafaka sonuçlarının öngörülmesi gerektiğinde kullanılır; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma ayrımını içerir. |
Boşanma Sebepleri ve Kusur Analizi
Görev
Somut olayı doğru boşanma sebebine oturtmak (TMK m.161-166), kusur dağılımını delil temelinde kurgulamak ve bunun tazminat (m.174) ile yoksulluk nafakasına (m.175) etkisini öngörmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Boşanma talebi karşı tarafça kabul ediliyor mu (anlaşmalı mı, çekişmeli mi)?
- Hangi olgular var: zina, şiddet, hakaret, terk, güven sarsıcı davranış, ekonomik şiddet?
- Bu olgular ne zaman öğrenildi/gerçekleşti (süre hesabı için)?
- Tarafların ekonomik-sosyal durumu ve kusur dengesi hakkındaki ilk değerlendirme nedir?
Denetim şeması
- Özel sebep var mı? Zina (m.161) → dava hakkı, öğrenmeden başlayarak 6 ay, her halde 5 yıl içinde düşer (m.161/2); af halinde dava hakkı yoktur. Hayata kast/pek kötü/onur kırıcı davranış (m.162) → aynı 6 ay-5 yıl hak düşürücü süre. Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164: ihtar şartı, en az 6 ay ayrı yaşama + 2 ay ihtar süresi), akıl hastalığı (m.165).
- Özel sebep yoksa genel sebep. Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166/1-2): birlik ortak hayatı sürdürmeleri beklenmeyecek derecede sarsılmış olmalı; davacının kusuru daha ağırsa davalının itiraz hakkı (m.166/2 son cümle) tartışılır.
- Kusur tespiti ve ispat. Her bir vakıa tanık, mesaj/kayıt, rapor ile kanıtlanır; ispat yükü iddia edene aittir (TMK m.6, HMK m.190). Kusur dengesi tazminat ve yoksulluk nafakasının ön şartıdır: tazminat isteyen kusursuz/az kusurlu olmalı (m.174), yoksulluk nafakası isteyen daha fazla kusurlu olmamalıdır (m.175).
- Anlaşmalı boşanma (m.166/3). En az 1 yıl evlilik + tarafların hâkim önünde iradesi + hâkimce uygun bulunan protokol (mali sonuçlar ve çocuk düzenlemeleri) şarttır.
- Ara sonuç. Sebep + kusur oranı + fer'i sonuçlar birlikte raporlanır.
Çıktı modülleri
- Sebep-vakıa-delil eşleştirme tablosu ve kusur dengesi değerlendirmesi.
- Süre/hak düşürücü süre kontrol listesi.
- Anlaşmalı boşanma protokolü iskelet uyarısı veya çekişmeli strateji notu.
Plugin bağlamı
Bu beceri aile-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa
kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara
ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir
ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
