| name | kabul-edilebilirlik-denetimi |
| description | Başvurunun komisyonca/bölümce kabul edilebilir bulunup bulunmayacağı, açıkça dayanaktan yoksunluk, önemli zarar ve diğer ret sebepleri değerlendirilirken; esasa geçmeden önceki eşiği geçmek için kullanılır. |
Kabul Edilebilirlik Denetimi
Görev
Başvurunun 6216 m.48 ve İçtüzük süzgeçlerinden geçip geçmeyeceğini önceden öngörmek; kabul edilemezlik risklerini tespit edip başvuruyu güçlendirmek veya gereksiz başvurudan caydırmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Şikâyet konusu hangi anayasal hakka dayandırılıyor; açık bir anayasal mesele var mı?
- Başvurucunun katlandığı zarar önemli/anlamlı mı, yoksa önemsiz mi?
- Başvuru formundaki olay, deliller ve ihlal gerekçeleri tam mı?
- Daha önce aynı konuda AYM kararı var mı (mükerrerlik)?
Denetim şeması
- Anayasal/kişisel yetki — m.45-46: konu, kişi ve zaman bakımından yetki yeniden teyit edilir; eksikse usulden ret.
- Açıkça dayanaktan yoksunluk — m.48/2: ihlal iddiası temellendirilmemişse, salt kanun yolu şikâyetiyse veya hak ihlali görünür biçimde yoksa başvuru reddedilir. Başvurucu, ihlali "ilk bakışta savunulabilir" (arguable) düzeyde ortaya koymalıdır.
- Önemli zarar (anayasal önem) ölçütü — başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı, anayasal ve kişisel önemi bulunmayan başvurular kabul edilemez bulunabilir; istisna, genel yarar veya ilkesel mesele varlığında değerlendirilir.
- Mükerrerlik / derdestlik — daha önce esastan karara bağlanmış aynı başvuru veya başka uluslararası mercide derdest aynı şikâyet ret sebebidir.
- Süre ve şekil — İçtüzük m.64'teki otuz günlük süre ve m.59 vd. başvuru formu şartları; eksiklik varsa giderme süresi tanınır, giderilmezse ret.
İspat yükü: kabul edilebilirlik eşiğini geçecek temellendirme başvurucudadır; AYM resen de inceler.
Ara sonuç: her ret sebebi için "geçti / riskli / geçemez" etiketi ve gerekçe çıkarılır.
Çıktı modülleri
- Kabul edilebilirlik kontrol listesi (madde madde geçti/riskli/red).
- Açıkça dayanaktan yoksunluk riski analizi ve güçlendirme önerileri.
- Önemli zarar ve mükerrerlik notu.
- Eksiklik giderme uyarıları.
Plugin bağlamı
Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa
kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara
ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir
ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
