sure-ve-baslangic-ani

name	sure-ve-baslangic-ani
description	Otuz günlük başvuru süresinin ne zaman başladığı, tebliğ/öğrenme anı, mücbir sebep ve mazeretle eski hale getirme, sürenin kaçırılması halinde yapılabilecekler sorulduğunda kullanılır.

Süreler ve Sürenin Başlangıcı

Görev

Otuz günlük başvuru süresinin doğru başlangıç anını saptamak, hesabı yapmak ve süre aşımı/mazeret durumlarını değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Nihai (kesin) karar nedir ve başvurucuya ne zaman tebliğ edildi?
• Tebligat yapılmadıysa kararı fiilen ne zaman öğrendiniz, bunu neyle ispatlarsınız?
• Süreyi kaçırmaya yol açan bir mücbir sebep / ağır engel var mı?
• Bugün itibarıyla kaç gün geçti?

Denetim şeması

1. Süre — 6216 m.47/5 ve İçtüzük m.64: bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren OTUZ GÜN içinde yapılması gerekir.
2. Başlangıç anı — kural olarak nihai kararın başvurucuya TEBLİĞİ esastır. Tebligat yoksa fiilî öğrenme tarihi esas alınır; bu tarihin ispatı başvurucudadır.
3. Hesap — süre gün olarak hesaplanır; başlangıç günü hesaba katılmaz, son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzar (genel usul ilkesi). Hak düşürücü niteliktedir.
4. Mazeret / eski hale getirme — m.47/5 son cümle ve İçtüzük: mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı engel nedeniyle süre kaçırılmışsa, engelin kalkmasından itibaren onbeş gün içinde, mazereti belgeleyen delillerle başvuru yapılabilir; AYM mazeretin kabulüne karar verir.
5. Tedbir ihtiyacı — İçtüzük m.73: ciddi ve telafisi imkânsız zarar tehlikesi varsa, süreyle ayrıca tedbir talep edilir.

İspat yükü: öğrenme tarihi ve mazerete ilişkin belgeleri başvurucu sunar.

Ara sonuç: "süresinde / süre aşımı / mazeret yolu açık" tespiti, son başvuru tarihi.

Çıktı modülleri

• Süre hesabı tablosu (nihai karar, tebliğ/öğrenme, son gün).
• Mazeret/eski hale getirme uygunluk notu.
• Süre aşımı halinde seçenekler ve riskler.
• Tedbir talebi gerekiyorsa hatırlatma.

Plugin bağlamı

Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.