eu-interoperability

name	eu-interoperability
version	1.0.0
description	EU interoperabiliteit voor Nederlandse overheid. EIF mapping, EUDI Wallet, Once-Only Principle, en Europese standaarden. Gebruik bij cross-border dienstverlening, EU-funded projecten, of Europese compliance.
triggers	{"keywords":["EU","interoperability","EIF","EUDI","EUDI Wallet","once-only","cross-border","European","EUR-Lex","EIRA"]}
tools	["Read","Glob","Grep","Bash"]

EU Interoperabiliteit

Europese interoperabiliteit voor de Nederlandse overheid. Dit skill biedt richtlijnen voor het voldoen aan Europese standaarden en het aansluiten op EU-diensten.

Wanneer deze skill gebruiken

• Cross-border dienstverlening (EU-burgers bedienen)
• EU-funded projecten (Horizon Europe, Digital Europe)
• EUDI Wallet implementatie
• Once-Only Principle compliance
• Europese architectuur-review (EIF/EIRA)
• EU-verordeningen implementeren

European Interoperability Framework (EIF)

Het EIF is het Europese equivalent van NORA. De 4 lagen:

Laag	EIF	Nederlandse equivalent
Juridisch	EU-verordeningen	Wetten, AMvB
Organisatief	Samenwerkingsafspraken	Beleidsafspraken
Semantisch	Data-uitwisseling	ZGW, Digikoppeling
Technisch	API's, standaarden	API Design Rules

EIF Principes

1. Subsidiariteit en proportionaliteit
2. Openheid — Open standaarden, open source
3. Transparantie — Hergebruik, open data
4. Hergebruik — Bestaande oplossingen prefereren
5. Technologische neutraliteit
6. Gebruikersgerichtheid
7. Toegankelijkheid en inclusie
8. Veiligheid en privacy
9. Meertaligheid
10. Administratieve vereenvoudiging

EIRA (European Interoperability Reference Architecture)

EIRA is het Europese equivalent van GEMMA:

• CAMSS (Common Assessment Method for Standards and Specifications)
• EIF Building Blocks: Legal, Organisational, Semantic, Technical
• NORA ↔ EIRA mapping: 1-op-1 te vertalen

EUDI Wallet (European Digital Identity Wallet)

Verordening (EU) 2024/1183 — elke EU-lidstaat moet een EUDI Wallet aanbieden.

Wat het biedt

• PID (Person Identification Data): Naam, geboortedatum, nationaliteit
• Attestations: Diploma's, rijbewijzen, medische gegevens
• Qualified Electronic Signatures: QES voor juridische documenten
• Selective Disclosure: Alleen delen wat nodig is

Nederlandse Implementatie

• DigiD → EUDI Wallet: Migratiepad van DigiD naar Wallet-gebaseerde auth
• eHerkenning → EUDI Wallet: Bedrijfsidentificatie via Wallet
• Attributes: BSN → PID, KvK-nummer → Attestatie

Technische Standataarden

• ISO 18013-5: Mobile Driving License (mDL)
• W3C Verifiable Credentials: Voor attestaties
• OpenID4VCI: Credential Issuance
• OpenID4VP: Credential Presentation
• SD-JWT: Selective Disclosure JWT

Once-Only Principle

EU verplichting: burgers en bedrijven hoeven informatie maar één keer aan te leveren aan overheidsinstanties.

Nederlandse Implementatie

• Haal Centraal: Basisregistraties (BRP, BAG, BRK, HR, WOZ)
• Stelsel van Basisregistraties: 13 basisregistraties
• eHerkenning: Eenmalig inloggen voor bedrijven
• MijnOverheid: Persoonlijk dossier voor burgers

Technische Implementatie

• eDelivery: Veilige berichtuitwisseling
• eID: Europese elektronische identificatie
• eSignature: Elektronische handtekeningen
• eInvoicing: Peppol/SI-UBL (zie e-factureren skill)

EU Verordeningen Relevant voor Nederland

Verordening	Artikel	Relevantie
EU AI Act (2024/1689)	Hoog-risico AI	genai-governance, algoritmekader
GDPR (2016/679)	Data protection	avg-privacy, dpia-assessment
eIDAS 2.0 (2024/1183)	Digitale identiteit	overheid-authenticatie
Data Act (2023/2854)	Data deling	open-data
Cyber Resilience Act (2024/2847)	Productbeveiliging	bio-security-baseline
NIS2 (2022/2555)	Netwerkbeveiliging	bio-security-baseline
Digital Markets Act	Platformregulering	algoritmekader
Data Governance Act	Data gouvernance	open-data

EU Standaarden voor Overheidssoftware

Standaard	Toepassing	Nederlandse mapping
INSPIRE	Ruimtelijke data	geo-ruimtelijke-iv
DCAT-AP	Data catalogi	open-data
Core Vocabuliaries	Overheidsdata	open-data
ELI (European Legislation Identifier)	Wetgeving	tooi-metadata
ECLI (European Case Law Identifier)	Rechtspraak	tooi-metadata
Peppol	E-invoicing	e-factureren
eDelivery	Berichten	digikoppeling
CEF Digital	Building blocks	eu-interoperability

Cross-Border Dienstverlening

Scenario: EU-burger wil in NL werken

1. EUDI Wallet: Burger toont attestatie arbeidsvergunning
2. eID: Identificatie via eigen lidstaat
3. Cross-border API: NL systeem valideert attestatie
4. Once-Only: Geen dubbele gegevenslevering

Scenario: NL-bedrijf exporteert naar DE

1. eInvoicing: Peppol factuur naar Duitse klant
2. EORI: Economische Operateur Registratie Identificatie
3. CE Marking: Productcertificering
4. GDPR: Data transfer buiten EU (adequacy decision)

Gerelateerde skills

• nora-architectuur — NORA principes
• overheid-authenticatie — DigiD/eHerkenning
• open-data — DCAT-AP
• e-factureren — Peppol
• genai-governance — EU AI Act
• algoritmekader — Algoritme compliance
• digikoppeling — Berichtenstandaarden
• tooi-metadata — ELI/ECLI
• avg-privacy — GDPR

Bronnen

• EIF: joinup.ec.europa.eu/solution/eif
• EUDI Wallet: digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/eudi-wallet
• EIRA: joinup.ec.europa.eu/solution/eira
• EUR-Lex: eur-lex.europa.eu
• CEF Digital: cefdigital.ec.europa.eu
• Peppol: peppol.eu
• INSPIRE: inspire.ec.europa.eu