budget-planner

name	budget-planner
description	Şirket/birey bütçe planlama. Gelir-gider kategorileri. Tasarruf hedefleri. Acil durum fonu. Borç yönetimi. Bütçe varyans analizi.
triggers	{"keywords":["bütçe planlama","bütçe oluşturma","bütçe yönetimi","budget planning","budget","tasarruf hedefi","acıl durum fonu"]}
auto_load_when	Kullanıcı şirket veya bireysel bütçe planlama, tasarruf hedefleri veya bütçe analizi taleplerinde bulunduğunda
agent	researcher
tools	["Read","Write","Bash","WebFetch","Grep"]

Bütçe Planlayıcı (Budget Planner)

Odak Alanı: Şirket ve bireysel bütçe planlama, gelir-gider kategorileri, tasruf hedefleri, borç yönetimi.

---

Pattern 1: Bütçe Yapısı Oluşturma

Gelir ve Gider Kategorileri

Bütçe Kategorileri (Bireysel)
    │
    ├── Gelir Kategorileri
    │   ├── Ücret Gelirleri
    │   │   ├── Maaş (net)
    │   │   ├── Bonus/Prim
    │   │   └── Yan gelir
    │   │
    │   ├── Yatırım Gelirleri
    │   │   ├── Faiz geliri
    │   │   ├── Temettü
    │   │   ├── Kira geliri
    │   │   └── Sermaye kazancı
    │   │
    │   └── Diğer Gelirler
    │       ├── Hibe/ yardım
    │       ├── Emekli maaşı
    │       └── Miras/hediye
    │
    └── Gider Kategorileri
        ├── Zorunlu Giderler
        │   ├── Konut (kira/ipotek)
        │   ├── Faturalar (elektrik, su, doğalgaz)
        │   ├── İnternet/telefon
        │   ├── Sigorta (sağlık, araç)
        │   └── Vergi/SSK
        │
        ├── Yaşam Giderleri
        │   ├── Gıda
        │   ├── Ulaşım
        │   ├── Giyim
        │   ├── Sağlık
        │   └── Eğitim
        │
        ├── İsteğe Bağlı Giderler
        │   ├── Eğlence
        │   ├── Hobi
        │   ├── Abonelikler
        │   └── Seyahat
        │
        └── Tasarruf ve Yatırım
            ├── Acil durum fonu
            ├── Emeklilik yatırımı
            ├── Borç ödemesi
            └── Finansal hedefler

Şirket Bütçe Yapısı

Bütçe Kategorileri (Şirket)
    │
    ├── Gelir Bütçesi
    │   ├── Satış geliri
    │   ├── Diğer gelirler
    │   └── Gelir toplam
    │
    ├── Gider Bütçesi
    │   ├── Satınalma maliyeti
    │   ├── Personel giderleri
    │   ├── Kira ve ütility
    │   ├── Pazarlama/reklam
    │   ├── AR-GE
    │   ├── Genel yönetim gideri
    │   └── Amortisman
    │
    ├── Yatırım Bütçesi
    │   ├── Sabit kıymet yatırımı
    │   ├── Teknoloji yatırımı
    │   ├── İşletme sermayesi
    │   └── AR-GE yatırımı
    │
    └── Finansman Bütçesi
        ├── Kredi geri ödemeleri
        ├── Faiz ödemeleri
        ├── Temettü ödemesi
        └── Nakit yönetimi

---

Pattern 2: Tasarruf Hedefleri ve Acil Durum Fonu

Finansal Hedef Belirleme

Tasarruf Hedefleri Sistemi
    │
    ├── Kısa Vadeli (0-1 yıl)
    │   ├── Acil durum fonu (3-6 ay)
    │   ├── Tatil fonu
    │   ├── Elektronik alım
    │   └── Beklenmedik harcamalar
    │
    ├── Orta Vadeli (1-5 yıl)
    │   ├── Araba alımı
    │   ├── Ev depozitosu
    │   ├── Eğitim fonu
    │   ├── Düğün/hayır
    │   └── Tadilat
    │
    ├── Uzun Vadeli (5+ yıl)
    │   ├── Ev satın alma
    │   ├── Emeklilik fonu
    │   ├── Çocuk eğitim fonu
    │   └── Finansal özgürlük
    │
    └── Hedef Önceliklendirme
        ├── Öncelik sırası
        ├── Zamanlama
        ├── Miktar hedefi
        ├── Aylık tasarruf gereksinimi
        └── Mevcut birikim

Acil Durum Fonu Hesaplama

Acil Durum Fonu = Aylık Gider x Hedef Ay

Hesaplama:
- Minimum: 3 aylık gider
- Tavsiye: 6 aylık gider
- İdeal: 12 aylık gider (uzun vadeli)

Formül:
acilFon = (gıda + konut + ulaşım + faturalar + diğer) x hedefAy

---

Pattern 3: Borç Yönetimi

Borç Ödeme Stratejileri

Borç Yönetim Yaklaşımları
    │
    ├── Borç Önceliklendirme
    │   ├── Yüksek faizli önce (Avalanche)
    │   ├── Düşük bakiye önce (Snowball)
    │   ├── Karma yöntem
    │   └── Faiz oranı karşılaştırması
    │
    ├── Borç Ödeme Yöntemleri
    │   ├── Minimum ödeme
    │   ├── Standart ödeme
    │   ├── Ek ödeme
    │   └── Bir defada ödeme
    │
    ├── Kredi Yapılandırma
    │   ├── Transfer (düşük faiz)
    │   ├── Konsolidasyon
    │   ├── Kredi ile kredi ödeme
    │   └── Yeniden yapılandırma
    │
    └── Borç Önleme
        ├── Bütçe ile kontrol
        ├── Acil fon kullanımı
        ├── Kredi kartı limiti
        └── Harca-öde denge

Ödeme Stratejileri

// Avalanche Yöntemi (Yüksek faiz önce)
function avalanche(borçlar) {
  const sıralı = borçlar.sort((a, b) => b.faiz - a.faiz);
  let ekÖdeme = 500;
  
  for (const b of sıralı) {
    if (b === sıralı[0]) {
      b.ödeme += ekÖdeme;
    }
  }
  return sıralı;
}

// Snowball Yöntemi (Düşük bakiye önce)
function snowball(borçlar) {
  const sıralı = borçlar.sort((a, b) => a.bakiye - b.bakiye);
  let ekÖdeme = 500;
  
  for (const b of sıralı) {
    if (b === sıralı[0]) {
      b.ödeme += ekÖdeme;
    }
  }
  return sıralı;
}

---

Pattern 4: Bütçe Varyans Analizi

Plan vs Fiili Karşılaştırma

Varyans Analiz Süreci
    │
    ├── Veri Toplama
    │   ├── Planlanan bütçe
    │   ├── Fiili harcama
    │   ├── Sapma hesaplama
    │   └── Neden analizi
    │
    ├── Varyans Hesaplama
    │   ├── Mutlak fark = Fiili - Plan
    │   ├── Yüzde fark = (Mutlak / Plan) * 100
    │   ├── Sapma yönü (olumlu/olumsuz)
    │   └── Kritik eşik kontrolü
    │
    ├── Raporlama
    │   ├── Tablo formatında
    │   ├── Renk kodlaması
    │   ├── Trend açıklaması
    │   └── Öneriler
    │
    └── Düzeltici Eylem
        ├── Sapma nedeni
        ├── Alternatif çözüm
        ├── Bütçe revizyonu
        └── Önümüzdeki dönem

Varyans Kodlaması

Renk Sistemi:
- Yeşil: Sapma < %5 (Normal)
- Sarı: Sapma %5-15 (Dikkat)
- Kırmızı: Sapma > %15 (Kritik)

Olumlu/Olumsuz (Gelir):
- Olumlu: Fiili > Plan (+)
- Olumlu: Fiili < Plan (-)

Olumlu/Olumsuz (Gider):
- Olumlu: Fiili < Plan (-)
- Olumlu: Fiili > Plan (+)

---

Pattern 5: Bütçe Planlama Süreci

Aşamalı Planlama

Bütçe Hazırlama Aşamaları
    │
    ├── 1. Değerlendirme
    │   ├── Mevcut durum analizi
    │   ├── Geçmiş veriler
    │   ├── Hedefler belirleme
    │   └── Kısıtları tespit
    │
    ├── 2. Planlama
    │   ├── Gelir projeksiyonu
    │   ├── Gider tahmini
    │   ├── Tasarruf hedefleri
    │   └── Kategori dağılımı
    │
    ├── 3. Uygulama
    │   ├── Aylık bütçe oluşturma
    │   ├── Harcama takibi
    │   ├── Düzenli kayıt
    │   └── Otomatik biriktirme
    │
    ├── 4. İzleme
    │   ├── Haftalık kontrol
    │   ├── Kategori bazlı takip
    │   ├── Sapma analizi
    │   └── Raporlama
    │
    └── 5. Değerlendirme
        ├── Aylık özet
        ├── Hedef karşılaştırması
        ├── Öğrenilen dersler
        └── Sonraki dönem iyileştirme

---

Key Patterns

Pattern	Açıklama	Kullanım Alanı
Kategori Planı	Gelir/gider sınıflandırma	Bütçe oluşturma
Tasarruf Hedefi	Finansal hedefler	Birikim
Acil Fon	Beklenmedik gider	Risk yönetimi
Borç Yönetimi	Ödeme stratejisi	Kredi kontrolü
Varyans Analizi	Plan/fiili karşılaştırma	Performans
Takip Sistemi	İzleme ve raporlama	Kontrol

---

Anti-Patterns

❌ Yanlış Uygulamalar

// Yanlış: Bütçe yok
const bütçe = {}; // Plansız harcama

// Yanlış: Gerçekçi olmayan hedef
const hedef = gelir * 1.5; // Gelirden fazla tasarruf

// Yanlış: Acil fon ihmal
const acilFon = 0; // Riskli durum

// Yanlış: Gider kategorisi yok
const gider = toplam; // Takip edilemiyor

// Yanlış: Düzensiz takip
const takip = "bazen"; // Tutarsız

✅ Doğru Uygulamalar

// Doğru: Kapsamlı bütçe
function oluşturBütçe(gelir) {
  return {
    zorunlu: gelir * 0.50,
    yaşam: gelir * 0.20,
    isteğeBağlı: gelir * 0.10,
    tasarruf: gelir * 0.15,
    borçÖdeme: gelir * 0.05
  };
}

// Doğru: Acil fon hedefi
function hesaplaAcilFon(giderler) {
  const aylıkGider = giderler.toplam;
  return {
    minimum: aylıkGider * 3,
    tavsiye: aylıkGider * 6,
    ideal: aylıkGider * 12
  };
}

// Doğru: Varyans analizi
function varyans(plan, fiili) {
  const mutlak = fiili - plan;
  const yüzde = (mutlak / plan) * 100;
  const renk = Math.abs(yüzde) < 5 ? "yeşil" :
               Math.abs(yüzde) < 15 ? "sarı" : "kırmızı";
  
  return { mutlak, yüzde, renk, kritik: Math.abs(yüzde) > 15 };
}

// Doğru: Tasarruf hedefi zamanlama
 () {
   kalan = hedef - mevcut;
   aylık = kalan / vadeAy;
   { hedef, kalan, aylık, gerçekç: aylık <= gelir *  };
}

---

Quick Reference

Kategori	Bireysel %	Şirket %
Zorunlu Gider	40-50%	-
Yaşam	15-25%	-
İsteğe Bağlı	10-15%	-
Tasarruf	10-20%	-
Personel	-	30-40%
Satınalma	-	25-35%
Pazarlama	-	5-15%
AR-GE	-	3-10%

Acil Fon	Miktar	Kullanım
Minimum	3 ay gider	Beklenmedik
Tavsiye	6 ay gider	Güvenli
İdeal	12 ay gider	Tam koruma

Varyans Renk	Sapma	Eylem
Yeşil	< %5	Normal
Sarı	%5-15	Dikkat
Kırmızı	> %15	Müdahale

Tasarruf Hedefi	Vade	Örnek
Kısa	0-1 yıl	Tatil, elektronik
Orta	1-5 yıl	Araba, ev deposu
Uzun	5+ yıl	Emeklilik, ev

🌍 Universal Language Support

• Turkish Native: This skill natively supports Turkish. If the user prompt is in Turkish, all analysis, formatting, and output MUST be entirely in Turkish. You do not need explicit "write in Turkish" instructions.