| name | compliance-checker |
| description | Sektörel regülasyon kontrolü, BDDK, BTK, SPK uyumluluk, uyumluluk matrix ve gap analysis. |
| triggers | {"keywords":["uyumluluk","regülasyon","BDDK","BTK","SPK","KKM","düzenleyici kurum","compliance checker","gap analysis"]} |
| auto_load_when | Kullanıcı sektörel düzenleyici kurallara uyum kontrolü, BDDK/BTK/SPK denetimlerine hazırlık, gap analysis veya uyumluluk matrix talep eder |
| agent | researcher |
| tools | ["Read","Write","WebFetch","WebSearch"] |
Compliance Checker
Odağ Alanı: Türkiye'deki düzenleyici kurumların (BDDK, BTK, SPK, EPDK, SHWK) sektörel regülasyonlarına kurumsal uyum kontrolü, gap analysis ve uyumluluk matrix oluşturma.
Pattern 1: Düzenleyici Kurum Haritası ve Kapsam
1. SEKTÖR — DÜZENLEYİCİ KURUM EŞLEŞTİRME
├── FİNANSAL HİZMETLER → BDDK
│ ├── Bankalar ( Ticari, katılım, yatırım)
│ ├── Finansman şirketleri
│ ├── Faktoring şirketleri
│ ├── Leasing şirketleri
│ ├── Sigorta şirketleri (SSDF denetimi)
│ ├── Bireysel emeklilik şirketleri (BES)
│ └── Ödeme kuruluşları (PSP)
│ └── Referans: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, BDDK mevzuatı
│
├── TELEKOMÜNİKASYON VE DİJİTAL → BTK
│ ├── Operatörler ( Turkcell, Türk Telekom, Vodafone)
│ ├── İSS (İnternet Servis Sağlayıcıları)
│ ├── E-みlata servis sağlayıcıları
│ ├── Hosting ve domain sağlayıcıları
│ └── Call center / iletişim merkezi işletmeleri
│ └── Referans: 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların
│ Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçların
│ Ceza Sorumluluğuna İlişkin Kanun, E-Ticaret Kanunu
│
├── SERMAYE PİYASASI → SPK
│ ├── Yatırım kuruluşları ( aracı kurum, yatırım bankası)
│ ├── Yatırım fonları ve portföy yönetim şirketleri
│ ├── Gayrimenkul yatırım fonları (GYF)
│ ├── Portföy yönetim şirketleri
│ ├── Kitle fonlaması platformları
│ └── Kripto varlık hizmet sağlayıcıları (yeni düzenleme)
│ └── Referans: 6362 sayılı SPK Kanunu, III serisi tebliğler
│
├── ENERJİ → EPDK
│ ├── Elektrik üretim/perakende satış/dağıtım şirketleri
│ ├── Doğal gaz dağıtım/şehir içi gaz
│ ├── Akaryakıt ve LPG distribütörlük/istasyonları
│ └── Enerji ticareti
│ └── Referans: 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kanunu
│
├── SAĞLIK VE İLAÇ → SHWK (SAGLIK KURUMU)
│ ├── İlaç üreticileri ve dağıtıcıları
│ ├── Tıbbi cihaz şirketleri
│ ├── Özel sağlık kuruluşları
│ └── Ecza depolanma ve lojistik şirketleri
│ └── Referans: 1262 sayılı İlaç ve Eczacılık Kanunu,
│ 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Kanunu
│
├── DEMİRYOLU VE ULAŞIM → UDHB
│ ├── Demiryolu operatörleri
│ ├── Liman işletmeleri
│ ├── Havayolu şirketleri
│ └── Karayolu taşımacılık
│ └── Referans: 6461 sayılı Demiryolu Kanunu, UDHB yönetmelikleri
│
└── OLAGANÜSTÜ DURUMLAR VE İNSANİ YARDIM → AFAD / S济
├── Acil müdahale planları
└── İş sağlığı ve güvenliği (6331 sayılı Kanun)
Pattern 2: Uyumluluk Matrix Oluşturma
UYGUNLUK MATRİSİ ŞABLONU (Compliance Matrix Template)
┌──────────────┬─────────────────┬──────────────┬─────────────┬──────────────┬──────────────┬────────────┐
│ Düzenleme │ Hüküm / Madde │ Yükümlülük │ Mevcut │ Durum │ Kanıt/ │ Sorumlu │
│ Adı │ │ │ Durum │ │ Doküman │ Departman │
├──────────────┼─────────────────┼──────────────┼─────────────┼──────────────┼──────────────┼────────────┤
│ BDDK m. 54 │ İç kontrol │ Yazılı pros. │ Prosedür │ ✅ Uyumlu │ ICI-2024-001 │ Uyum │
│ │ sistemi kurulumu│ mevcut │ var │ │ │ │
├──────────────┼─────────────────┼──────────────┼─────────────┼──────────────┼──────────────┼────────────┤
│ BDDK m. 55 │ İç denetim │ Yıllık plan │ Plan yapıldı│ ⚠️ Kısmi │ IDP-2024-Q1 │ İç Denetim │
│ │ │ │ │ │ │ │
├──────────────┼─────────────────┼──────────────┼─────────────┼──────────────┼──────────────┼────────────┤
│ SPK III-37.1 │ Müşteri tanıma │ KYC prosedürü│ Sistem │ ✅ Uyumlu │ KYC-POL-003 │ AML/CC │
│ │ (KYC) │ │ otomasyonu │ │ │ │
├──────────────┼─────────────────┼──────────────┼─────────────┼──────────────┼──────────────┼────────────┤
│ BTK 5651/8 │ İçerik bildirimi│ 24 saat │ Sistem yok │ ❌ Uyumsuz │ — │ IT + Hukuk │
│ │ │ bildirim │ │ │ │ │
├──────────────┼─────────────────┼──────────────┼─────────────┼──────────────┼──────────────┼────────────┤
│ EPDK │ Lisans yükümlülük│ Lisans alma │ Başvuru │ ⚠️ Başvuru │ LIS-BASV-024 │ Hukuk + │
│ (elektrik) │ │ sürecinde │ yapıldı │ yapıldı │ │ Operasyon │
└──────────────┴─────────────────┴──────────────┴─────────────┴──────────────┴──────────────┴────────────┘
DURUM KODLARI:
✅ Uyumlu (Compliant) → Tüm gereklilikler karşılanıyor
⚠️ Kısmi Uyumlu (Partial) → Gereklilikler kısmen karşılanıyor, iyileştirme gerekli
❌ Uyumsuz (Non-Compliant) → Gereklilikler karşılanmıyor, acil aksiyon gerekli
🔄 İnceleme Altında (Review) → Değerlendirme devam ediyor
NA Uygulanamaz (N/A) → Düzenleme ilgili değil
Pattern 3: Gap Analysis Protokolü
GAP ANALYSIS 5 ADIMLI PROTOKOL
ADIM 1: KURUMSAL KAPSAM BELİRLEME
├── Hangi iş kolları faaliyet gösteriyor?
├── Hangi lisanslar/izinler mevcut?
├── Hangi düzenleyici kurumların denetimi altında?
└── Son denetim tarihi ve bulguları neler?
ADIM 2: MEVZUAT TOPLAMA VE SIRALAMA
├── Birincil kaynak: Resmi gazete / kurum web sitesi
├── İkincil kaynak: Düzenleyici rehberler, sıkça sorulan sorular (FAQ)
├── Güncellemeler: Son 12 ay içindeki değişiklikler
└── Yaptırımlar: Para cezası, lisans iptali, tedbir kararı
ADIM 3: MEVCUT DURUM DEĞERLENDİRME
├── Doküman analizi (politikalar, prosedürler, formlar)
├── Süreç gözlemi (interview, walk-through)
├── Sistem kontrolü (IT güvenlik, erişim logları)
└── Çalışan görüşleri (anket, odak grup)
ADIM 4: BOŞLUK TESPİTİ (Gap Identification)
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ BOŞLUK TİPOLOJİSİ │
├──────────────────┬───────────────────────────────────────────────────┤
│ 🔴 KRITIK BOŞLUK │ Yasal zorunluluk tamamen karşılanmamış │
│ │ → Acil aksiyon planı (30 gün), üst yönetim bildirimi│
├──────────────────┼───────────────────────────────────────────────────┤
│ 🟡 OPERASYONEL │ Süreç var ama yetersiz veya etkin değil │
│ BOŞLUK │ → Süreç iyileştirme (90 gün), KPI hedefleri │
├──────────────────┼───────────────────────────────────────────────────┤
│ 🟢 DOKÜMANTASYON│ Süreç var ama belgelenmemiş veya güncel değil │
│ BOŞLUK │ → Dokümantasyon (60 gün), versiyon kontrolü │
├──────────────────┼───────────────────────────────────────────────────┤
│ ⚪ İZLEME BOŞLUĞU│ Süreç var ama izlenmiyor veya raporlanmıyor │
│ │ → İzleme mekanizması kur (45 gün), dashboard │
└──────────────────┴───────────────────────────────────────────────────┘
ADIM 5: AKSIYON PLANI VE ÖNCELİKLENDİRME
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ AKSIYON PLANI TABLOSU │
├──────────────┬──────────────┬──────────────┬───────────────┬────────────┤
│ Gap ID │ Aktion │ Sorumlu │ Deadline │ KPI / Ölçüt │
├──────────────┼──────────────┼──────────────┼───────────────┼────────────┤
│ GAP-BDDK-001 │ KCI pros. │ Uyum Müdürü │ 2025-06-30 │ %100 kapsam │
│ │ yeniden yazım │ │ │ test geçir │
├──────────────┼──────────────┼──────────────┼───────────────┼────────────┤
│ GAP-SPK-003 │ KYC sistem │ IT + AML │ 2025-07-15 │ Sistem │
│ │ upgrade │ │ │ devreye girmeli│
├──────────────┼──────────────┼──────────────┼───────────────┼────────────┤
│ GAP-BTK-002 │ İçerik bild. │ IT + Hukuk │ 2025-06-01 │ 24 saat │
│ │ sistemi kurulum│ │ │ SLA hedefi │
└──────────────┴──────────────┴──────────────┴───────────────┴────────────┘
Pattern 4: Sektörel Özel Uyumluluk Kontrol Listeleri
BDDK UYUMLULUK KONTROL LİSTESİ (Bankalar İçin)
├── YÖNETİŞİM (Governance)
│ ├── Yönetim kurulu yapısı ve bağımsızlık
│ ├── Risk komitesi oluşturulması
│ ├── İç kontrol sistemi (Üçüncü savunma hattı)
│ └── Üst düzey yönetici atama prosedürü (Fit & Proper test)
│
├── RİSK YÖNETİMİ
│ ├── Kredi riski derecelendirme (PD, LGD, EAD)
│ ├── Piyasa riski ölçüm yöntemleri (VaR)
│ ├── Likidite riski oranları (LCR, NSFR)
│ ├── Faiz oranı riski
│ └── Operasyonel risk kayıp veritabanı
│
├── SERMAYELENDİRME
│ ├── Sermaye yeterliliği oranı (CAR ≥ %8 + tampon)
│ ├── Düzenleyici sermaye tamponları
│ ├── Sistemically Important Bank (SIB) gereklilikleri
│ └── Stres test sonuçları
│
├── MÜŞTERİ KORUMA
│ ├── KYC/CDD prosedürleri
│ ├── AML/CFT (Suç gelirlerinin aklanması) kontrolleri
│ ├── Bilgi verilmesi yükümlülüğü (Banking Transparency)
│ └── Tüketici kredisi değerlendirme (KKB sorgusu)
│
└── BİLGİ SİSTEMLERİ
├── BT güvenlik politikası
├── İş sürekliliği planı (BCP/DRP)
├── Dış veri merkezi kullanım bildirimi
└── Bulut bilişim kullanımı (BDDK onayı)
SPK UYUMLULUK KONTROL LİSTESİ (Yatırım Kurumları İçin)
├── SERMAYE YETERLİLİĞİ
│ ├── Asgari özkaynak gerekliliği
│ ├── Risk ağırlıklı varlıklar hesaplaması
│ └── Likidite tamponu
│
├── İŞLEM VE MUHASEBE STANDARTLARI
│ ├── Alım satım işlem raporlaması
│ ├── Saklama hizmeti ayrımı
│ ├── Müşteri varlıklarının ayrı muhasebesi
│ └── Fiyat tespiti prosedürleri
│
├── PAZAR DÜZENİ
│ ├── İçeriden öğrenenlerin ticareti yasağı (Insider trading)
│ ├── Piyap bozucu işlemler
│ ├──Manipülasyon koruması
│ └── Sıklıkla işlem yapanlar raporlaması
│
└── YATIRIMCI KORUMA
├── Risk bildirimi (Risk Disclosure Statement)
├── Uygunluk değerlendirmesi (Suitability test)
└── Şikayet mekanizması
Key Patterns (Özet)
| Adım | Eylem | Çıktı |
|---|
| 1 | Düzenleyici kurum tespiti | Hangi kurumların denetiminde olduğu |
| 2 | İlgili mevzuat toplama | Düzenleme listesi (güncel) |
| 3 | Uyumluluk matrix oluşturma | Madde-madde uyum tablosu |
| 4 | Gap analysis yapma | Boşluk listesi (öncelik sırası) |
| 5 | Aksiyon planı derleme | Tarihli aksiyon tablosu |
| 6 | Periyodik izleme | Denetim takvimi + KPI dashboard |
Anti-Patterns
❌ YALNIZCA MEVZUAT METNİNE GÜVENME
Resmi gazetede yayınlanan kanun metni yeterli değildir.
BDDK/BTK/SPK'nın uygulama rehberleri ve yorumları ayrıca incelenmelidir.
→ Kurum web sitelerindeki güncel rehberleri takip et.
❌ SON DENETİM BULGULARINI GÖZARDI ETME
Geçmiş denetim bulguları gelecek risklerin en iyi göstergesidir.
→ Bir önceki denetimin izleme listesi birincil başlangıç noktası olmalı.
❌ BİR KEZ YAPIP BIRAKMA
Düzenlemeler sık güncellenir. Statik bir uyumluluk matrix çöptür.
→ 6 aylık periyodik gözden geçirme takvimi oluştur.
❌ OPERASYONEL EKİBİ EĞİTİMİ GÖZARDI ETME
En iyi prosedür bile eğitimsiz personel ile işlemez.
→ Uyum eğitimlerini yıllık periyodik program olarak planla.
❌ CEZAI YAPTIRIM RİSKİNİ KÜÇÜMSEME
BDDK para cezaları büyük ölçekli kurumlar için milyarlarca TL olabilir.
→ Her gap için olası yaptırım tutarını hesapla ve üst yönetime raporla.
✅ DOĞRU YAPI
Kurum haritası → Mevzuat toplama → Matrix oluştur →
Gap analizi → Aksiyon planı → Uygulama → Periyodik izleme
Quick Reference
| Sektör | Düzenleyici Kurum | Ana Mevzuat | Güncel Takip |
|---|
| Bankacılık | BDDK | 5411 sayılı Kanun | bddk.org.tr |
| Sermaye Piyasası | SPK | 6362 sayılı Kanun | spk.gov.tr |
| Telekomünikasyon | BTK | 5651 sayılı Kanun | btk.gov.tr |
| Enerji | EPDK | 4628 sayılı Kanun | epdk.gov.tr |
| Sigortacılık | TSB | 5684 sayılı Kanun | tsb.org.tr |
| Sağlık | SHWK | 3359 sayılı Kanun | shgm.saglik.gov.tr |
| demiryolu | UDHB | 6461 sayılı Kanun | uab.gov.tr |
| İş Sağlığı | ÇSGB | 6331 sayılı Kanun | csgb.gov.tr |
| Kişisel Veriler | KVKK | 6698 sayılı Kanun | kisiselverilerinkorunmasi.gov.tr |
| Rekabet | Rekabet Kurumu | 4054 sayılı Kanun | rekabet.gov.tr |
Uyarı: Bu kontrol listesi genel rehberlik amaçlıdır. Denetimlere hazırlık için ilgili düzenleyici kurumun güncel mevzuatı ve uzman danışman görüşü alınmalıdır.
🌍 Universal Language Support
- Turkish Native: This skill natively supports Turkish. If the user prompt is in Turkish, all analysis, formatting, and output MUST be entirely in Turkish. You do not need explicit "write in Turkish" instructions.
