| name | dilekce-treac |
| description | TREAC (Thesis → Rule → Explanation → Application → Conclusion / Tez → Kural → Açıklama → Uygulama → Sonuç) ve TREACC (... → Counterargument → Conclusion / karşı argüman katmanı eklenmiş) yöntemiyle Türk hukukunda dilekçe ve savunma hazırlamak için kullanılır. Tetikleyiciler: "TREAC yöntemiyle/şemasıyla dilekçe", "TREACC ile savunma yaz", "tez-merkezli dilekçe", "Thesis-Rule- Explanation-Application-Conclusion dilekçe", "kuralın yorumunu öne çıkaran brief". Net bir tez kurulabilen ve kuralın içtihat/öğretiyle yorumunun önem taşıdığı savunma ve briefler için güçlüdür. Çıktı docx/html/udf/pdf üretilir. |
TREAC / TREACC ile Dilekçe Oluşturma
TREAC, CREAC'e çok yakın bir analiz/yazım şemasıdır; sonucu baştan tez (thesis)
olarak koyar ve kuralın içtihat/öğretiyle yorumunu ayrı bir Açıklama katmanı
hâline getirir. Net bir tezin kurulabildiği, kuralın ne anlama geldiğinin (yorumun)
sonucu belirlediği savunma ve briefler için güçlüdür. TREACC, uygulamadan önce
karşı argümanın çürütüldüğü bir Counterargument katmanı ekler.
Ne zaman kullanılır
- Net bir tez kurulabiliyor; vardığın sonucu baştan açıkça koymak istiyorsun.
- Uyuşmazlığın kalbi kuralın yorumunda; kuralı içtihat/öğretiyle açmak belirleyici.
- Karşı tarafın bir argümanı baştan çürütülecekse (TREACC).
- Savunma dilekçesi, replik/düplik veya hukuki brief tarzı metinlerde.
- Dava, cevap, replik, düplik veya ceza savunması — tür fark etmez.
TREAC / TREACC mantığı
- T — Tez (Thesis): Vardığın sonucu baştan, net bir cümleyle koy.
- R — Kural (Rule): Uygulanacak mevzuat/içtihat/ilke.
- E — Açıklama (Explanation): Kuralın içtihat/öğretiyle yorumu; ne anlama geldiği (ayrı katman).
- A — Uygulama (Application): Yorumlanmış kuralı somut vakıaya tatbik et (işin kalbi).
- C — Sonuç (Conclusion): Tezi pekiştiren kapanış.
TREACC'te, A'dan önce bir adım eklenir:
- C — Karşı argüman (Counterargument): Karşı tarafın olası tezini ortaya koyup çürüt; ardından Sonuç.
Çalışma akışı
- Dilekçe türünü belirle (dava/cevap/replik/düplik/savunma) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Bilgileri topla: mahkeme ve dosya no, taraflar, konu, talepler, vakıalar, deliller.
Eksikleri
AskUserQuestion veya kısa sorularla tamamla. Dava dosyası verildiyse oku:
.udf → udf-cli udf2md; çok sayfalı .tiff/.tif → sayfalara böl, tek tek oku; PDF/foto/metin → doğrudan oku.
- TREAC/TREACC iskeletini kur — adım tanımları ve eşleme tablosu için
references/cerceve-yapisi.md.
Karşı argüman çürütmesi gerekiyorsa TREACC'i, gerekmiyorsa TREAC'i seç.
- Gövdeyi yaz: AÇIKLAMALAR'ı
T → R → E → A → C (TREACC'te T → R → E → (Karşı argüman) → A → C)
akışıyla başlıklandır. Tezi girişte net koy; her hukuki mesele için ayrı bir TREAC bloğu kurabilirsin.
- Çıktıyı üret (docx/html/udf/pdf) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- Doğrula ve sun.
TREAC/TREACC adımlarının dilekçe bölümlerine eşlemesi
| TREAC/TREACC adımı | Dilekçe bölümü | İçerik |
|---|
| Tez | KONU + AÇIKLAMALAR girişi | Baştan konulan tez cümlesi |
| Kural | HUKUKİ NEDENLER (+ gövdede atıf) | Dayanak mevzuat/içtihat/ilke |
| Açıklama | AÇIKLAMALAR (kuralın açılımı) | Kuralın içtihat/öğretiyle yorumu |
| Karşı argüman (TREACC) | AÇIKLAMALAR (çürütme alt başlığı) | Karşı tezin ortaya konup çürütülmesi |
| Uygulama | AÇIKLAMALAR (irdeleme) | Yorumlanmış kuralın vakıaya tatbiki |
| Sonuç | Bölüm sonu + NETİCE VE TALEP | Tezi pekiştiren kapanış → kesin talep |
Çıktı formatları
docx (varsayılan) · html (standalone) · udf (UYAP) · pdf. Ayrıntı: references/bicim-ve-cikti.md.
Doğrulama listesi
- Tez → Kural → Açıklama → Uygulama → (Karşı argüman) → Sonuç adımları tam mı; tez baştan net konuldu mu?
- Açıklama, kuralı gerçekten yorumladı mı (içtihat/öğreti ile açıldı mı), yoksa kuralın tekrarı mı?
- TREACC kullanıldıysa karşı argüman önce dürüstçe ortaya konup sonra çürütüldü mü?
- Sonuç ile baştaki tez tutarlı mı; NETİCE VE TALEP'teki kesin talebe bağlanıyor mu?
- Talep, açıklama ve dayanak birbirini tutuyor mu?
- Süreler gözetildi mi (cevap, dilekçe teatisi, kanun yolu)?
- Kişisel veri taşınmadı; eksik bilgiler
[yer tutucu] mı?
- TDK yazımı ve doğru kapanış kalıbı (tekil/çoğul) kullanıldı mı?
- Çıktı biçimi (yazı tipi, başlık, imza bloğu) düzgün mü?
İlkeler
- TDK yazımı; resmî, ölçülü, saygılı üslup.
- Yer tutucu mantığı; gerçek kişisel veri yok (KVKK) —
references/bicim-ve-cikti.md.
- İçtihat: karar yığını değil, kısa atıf + ilke.
- Üretilen taslağın hukuki sorumluluğu kullanıcıya (avukata) aittir; son kontrol ve imza ondadır.
