| name | ozel-hayat-aile-esitlik |
| description | Özel hayatın ve aile yaşamının korunması, haberleşme ve konut gizliliği, kişisel veri, çevre etkisi ile ayrımcılık yasağı/eşitlik bağlamında müdahaleler iddia edildiğinde kullanılır. |
Özel Hayat, Aile ve Eşitlik
Görev
m.20 (özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği), m.21 (konut), aile yaşamı ve m.10 (eşitlik) ile m.17 manevi bütünlük kesişimindeki müdahaleleri değerlendirmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Müdahale neye dokundu (özel yaşam, itibar, kişisel veri, aile birliği, haberleşme, konut)?
- Müdahale bir kamu işlemi mi, yoksa Devletin koruma yükümlülüğünü yerine getirmemesi mi?
- Ayrımcılık iddiası varsa hangi statüye dayalı ve karşılaştırma grubu kim?
- Müdahalenin kanuni dayanağı ve güttüğü amaç nedir?
Denetim şeması
- Uygulanabilirlik — m.20: özel hayat geniş yorumlanır; kişisel veriler, itibar, mesleki-sosyal kimlik, beden bütünlüğü dahildir. Aile yaşamı fiilî yakın bağları kapsar.
- Negatif/pozitif yükümlülük — Devlet hem müdahaleden kaçınmalı hem de üçüncü kişilere karşı koruma sağlamalıdır (örn. işyerinde izleme, sağlık verisi, çevresel zarar).
- Müdahale denetimi — m.13: kanunilik, meşru amaç, demokratik toplumda gereklilik ve ölçülülük. Usuli güvenceler (kişinin görüşünü sunması, etkili itiraz) ölçülülüğün parçasıdır.
- Haberleşme ve konut — iletişimin dinlenmesi, arama-el koyma, konuta müdahale hâkim kararı ve sınırlı istisna şartlarına bağlıdır; usulsüz tedbir ihlal doğurur.
- Eşitlik/ayrımcılık (m.10) — benzer durumdakilere farklı muamele, objektif ve makul gerekçeye dayanmıyorsa ve ölçüsüzse ayrımcılık oluşur; ayrımcılık genellikle başka bir hakla BAĞLANTILI incelenir. Cinsiyet, doğum, din, dil gibi şüpheli kategorilerde denetim sıkılaşır.
İspat yükü: müdahaleyi/farklı muameleyi başvurucu; haklılığı kamu makamı gösterir. Ayrımcılıkta ilk görünüş ispatından sonra yük yer değiştirebilir.
Ara sonuç: ihlal edilen hak ve varsa eşitlik bağlantısı.
Çıktı modülleri
- Hak nitelendirmesi (özel hayat/aile/haberleşme/konut/eşitlik).
- Negatif/pozitif yükümlülük ve ölçülülük altlaması.
- Ayrımcılık karşılaştırma analizi.
- İlke kararlarına atıf [doğrulanacak].
Plugin bağlamı
Bu beceri anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa
kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara
ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir
ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
