reviewing-vehicle-contract

name	reviewing-vehicle-contract
title	reviewing-vehicle-contract
description	Use when auditing Polish vehicle sale contract (umowa kupna-sprzedaży pojazdu) — VIN / przebieg, title chain, obciążenia (zastaw rejestrowy, leasing, przewłaszczenie), import / cło, obowiązkowe klauzule, PCC-3, typowe schematy oszustwa (cofnięty licznik, klonowany VIN, pełnomocnictwa-pułapki, parallel imports), rejestry (CEPiK, Mój Pojazd, Rejestr Zastawów, biała lista VAT, historiapojazdu.gov.pl)
author	crankshift
author_url	https://github.com/crankshift/lawpowers/tree/main/skills/pl/law-pl-reviewing-vehicle-contract
license	MIT
version	0.1.1
execution_mode	open
jurisdiction	pl
practice	contracts
language	pl

reviewing-vehicle-contract

Umowa kupna-sprzedaży pojazdu (UKS) to umowa sprzedaży wg art. 535 KC. Forma — dowolna (wystarczy pisemna). Problem nie w formie, a w ukrytych ryzykach: podrobiony VIN, ukryte obciążenia, odmiana stanu licznika, leasing niezakończony, pojazd z kradzieży. Ten skill — checklist audytu i lista rejestrów do weryfikacji przed podpisem.

Obowiązkowa weryfikacja przed zakupem

Rejestr	URL	Co sprawdzić	Koszt
CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców)	https://historiapojazdu.gov.pl	Historia pojazdu: właściciele, data rejestracji, VIN, przebieg historyczny, badania techniczne, OC	Bezpłatne
Mój Pojazd (zarejestrowani)	https://moj.gov.pl (po logowaniu profilem zaufanym)	Rozszerzona historia, status aktualny	Bezpłatne
Rejestr Zastawów Skarbowych	https://rz.ms.gov.pl	Zastaw rejestrowy na pojeździe (art. 7 ustawy z 06.12.1996 o zastawie rejestrowym)	Bezpłatny podgląd; odpis z rejestru — płatny
KRS / CEIDG	https://ekrs.ms.gov.pl, https://aplikacja.ceidg.gov.pl	Sprzedawca-osoba prawna / przedsiębiorca — reprezentacja, upadłość	Bezpłatne
Biała lista VAT	https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka/	Sprzedawca-czynny podatnik VAT (B2B); rachunek do wpłaty	Bezpłatne
Interpol / Stolen Motor Vehicles	https://www.interpol.int/How-we-work/Databases/Stolen-Motor-Vehicles	Pojazd z bazy kradzieży (w UE oprócz Interpolu — dane krajowe)	Dostęp przez organy ścigania / handlarzy
Historia ASO / serwisowa	Od dealera / ASO marki	Rzeczywiste przebiegi, naprawy, wymiany	Zwykle bezpłatne dla właściciela
Raport VIN (platforma komercyjna)	autoDNA, Carfax (auta z USA), CarVertical	Kompleksowa historia z różnych źródeł	Płatne
Euro NCAP / OEM recall	euroncap.com, strona producenta	Akcje serwisowe (recall) otwarte na VIN	Bezpłatne

Minimum obowiązkowe: historia pojazdu (historiapojazdu.gov.pl), rejestr zastawów, weryfikacja VIN (porównanie — nadwozie + szyba + komputer + dowód rejestracyjny + umowa).

Red flags — najczęstsze zagrożenia

Zagrożenie	Znak	Co zrobić
Sfałszowany VIN / cloning	VIN na tabliczce znamionowej różni się od pola bitego na nadwoziu; ślady manipulacji (szlifowanie, spawy); VIN nie zgadza się z dowodem rejestracyjnym	Odmówić zakupu. Zgłosić na Policję.
Odmiana stanu licznika (cofnięty licznik)	Rozbieżność historycznych odczytów w CEPiK; slady demontażu zestawu wskaźników; zużycie wnętrza / kierownicy / pedałów nieadekwatne do wskazań	Art. 306a § 1 KK — karalne (do 5 lat). Odstąpić; ewentualnie zgłosić.
Pojazd z kradzieży	Nietypowo niska cena; sprzedawca unika spotkania w miejscu rejestracji; brak historii ASO; VIN nie w systemie	Nie kupować; sprawdzić Interpol, CEPiK.
Niezakończony leasing / zastaw rejestrowy	Właściciel z dowodu = leasingodawca / bank; w rejestrze zastawów — wpis; brak karty pojazdu w oryginale	Wymagać oświadczenia o zwolnieniu lub bezpośredniej cesji z leasingodawcą; wpłata na rachunek leasingodawcy.
Sprzedaż „na pełnomocnictwo"	Sprzedawca twierdzi, że „właściciel jest za granicą"; notarialne pełnomocnictwo od „właściciela" (często fałszowane)	Wymagać kontaktu z właścicielem, weryfikacja pełnomocnictwa u notariusza (art. 99, 96 Prawa o notariacie). Zawsze ryzykowne — doraźne pełnomocnictwa często bywają odwołane lub fałszywe.
Pojazd sprowadzony bez cła / bez akcyzy	Brak dokumentów SAD / deklaracji akcyzy AKC-U; sprzedawca „obiecuje rejestrację"	Bez cła = nie zarejestrujesz (art. 72 Prawa o ruchu drogowym + ustawa o podatku akcyzowym). Odstąpić.
Powypadkowy / odzyskany po szkodzie całkowitej	Zróżnicowany lakier, nierówne spawy, rysy na ramie; brak w CEPiK wzmianki o „uszkodzony / szkoda całkowita", a w praktyce — był	Historia ubezpieczenia; Carfax (jeśli z USA); opinia niezależnego diagnosty. Klasyfikować jako KRYTYCZNE ryzyko, jeśli pojazd sprowadzony z zagranicy i brak dokumentacji.
Sprzedawca-„słup" (komisy-krzak)	Sprzedawca: JDG sprzed kilku tygodni, pod adresem wirtualnym, NIP nieaktywny, brak Biała lista VAT	CEIDG + VAT — jeżeli nieaktywny = ryzyko. Dla B2B > 15 000 zł — brak kosztów + odpowiedzialność solidarna (art. 22p ustawy o PIT).
Tablice tymczasowe bez terminu	Sprzedaż z tablicami tymczasowymi po przekroczonym 30-dniowym terminie	Zwykle pojazd nierejestrowalny pod nowe tablice bez dopełnień; sprawdzić.
Ślady oleju, dymu, hałasów	Standardowa diagnostyka handlarzy potrafi ukryć	Niezależny diagnosta — minimum za 200–400 zł; warto.

Obowiązkowe elementy umowy

Umowa sprzedaży pojazdu — elementy istotne wg art. 535 KC + wymogi praktyczne:

Element	Uwagi
Dane stron	Imię, nazwisko, PESEL, adres; dla firm — pełna nazwa, KRS / NIP / REGON, reprezentacja. Kopia dowodu tożsamości po obu stronach — niezbędna przy wątpliwościach.
Przedmiot sprzedaży	Marka, model, wariant, rok produkcji, kolor, VIN, nr rejestracyjny, aktualny przebieg (z dokładną liczbą km), nr dowodu rejestracyjnego, nr karty pojazdu (gdy wydawano — do 03.11.2019 — lub „brak" przy nowszych), data pierwszej rejestracji, status prawny (np. „pojazd sprowadzony z Niemiec dnia ...", „zarejestrowany na terytorium RP od ...").
Cena	Kwota w cyfrach i słownie. Waluta. Forma płatności (gotówka — z pokwitowaniem; przelew — na rachunek białej listy dla VAT > 15 000 zł). Data zapłaty.
Termin wydania pojazdu	Konkretna data; miejsce wydania.
Oświadczenia sprzedawcy	Że jest wyłącznym właścicielem; że pojazd wolny od wad prawnych (brak zastawów, kradzieży, uprzedzeń); że opisany stan techniczny i przebieg odpowiada rzeczywistemu; że pojazd nie brał udziału w wypadku (albo — szczerze — brał, z opisem naprawy).
Rękojmia	Uwaga: wyłączenie rękojmi jest skuteczne między osobami fizycznymi (B2C / C2C), ale niedopuszczalne gdy sprzedawca-przedsiębiorca sprzedaje konsumentowi (art. 558 § 1 KC + art. 43 ustawy o prawach konsumenta). W B2B — dopuszczalne.
Załączniki	Dowód rejestracyjny (oryginał); karta pojazdu (jeśli była wydana); instrukcja; klucze (liczba); protokół przekazania; CEPiK (wydruk); wydruk z rejestru zastawów; ew. pełnomocnictwa.
Podpisy	Dwóch egzemplarzy. Każda strona — własnoręcznie.

Klauzule opcjonalne (zabezpieczające klienta-kupującego)

• Prawo odstąpienia w razie wad prawnych. Gdy ujawni się obciążenie — zwrot + kara umowna (art. 555 + art. 558 KC).
• Zadatek vs. zaliczka. Jeżeli rezerwacja z wpłatą: zadatek (art. 394 KC) — zabezpieczenie dwustronne; zaliczka — tylko dla sprzedającego. Klient-kupujący — zadatek lepszy.
• Oświadczenie o przebiegu. „Sprzedawca oświadcza, że licznik nie był wymieniony, cofany, manipulowany" — naruszenie = art. 84 KC (uchylenie) + odpowiedzialność odszkodowawcza.
• Oświadczenie o historii wypadkowej. Gdy pojazd był w kolizji — opisać. Zatajenie = wada ukryta.
• Opcja odbioru w serwisie. Wydanie + weryfikacja techniczna w wybranym ASO; sprzedawca pokrywa ewentualne przedwstępne koszty.

Obowiązki po zakupie

Aktualne stawki — pobrać przed konsultacją

Parametr	Źródło	Sposób pobrania	Fallback (ostatnio zweryfikowany)
PCC od pojazdu	Ustawa o PCC art. 7	WebFetch: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20001861150 — art. 7	2% (stan na 2024)
Kara za brak OC	Obwieszczenie UFG	WebSearch: «kara za brak OC [bieżący rok] UFG»	od 420 zł (stan na 2026)
Kara za nieterminową rejestrację	PoRD art. 140mb	WebFetch ISAP: PoRD	200–1 000 zł (stan na 2024)

Zasady:

1. Fetch udany → użyj pobranej, podaj źródło i datę.
2. Fetch nieudany → użyj fallback. Ostrzeż: «⚠ Wartość pochodzi ze stanu na [data]. Sprawdź w ISAP / UFG.»

Kupujący

Obowiązek	Termin	Podstawa	Sankcja
Zgłoszenie zbycia do CEPiK	30 dni od daty nabycia	Art. 78 ust. 2 pkt 1 PoRD	200–1000 zł (fallback; stan na 2024) (art. 140mb PoRD)
Przerejestrowanie na siebie	30 dni	Art. 73 PoRD	200–1000 zł (fallback; stan na 2024)
Zapłata PCC-3 (podatek od czynności cywilnoprawnych)	14 dni od zawarcia umowy, deklaracja PCC-3	Art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 09.09.2000 o PCC	2% (fallback; stan na 2024) od wartości rynkowej; kara za niezgłoszenie
Zmiana ubezpieczenia OC	Najpóźniej w dniu rejestracji	Ustawa z 22.05.2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych	Kara za brak OC (od 420 zł (fallback; stan na 2026) — dla samochodów osobowych)
Zgłoszenie w miejscu zamieszkania (CEPiK)	W momencie przerejestrowania	Ustawa o kierujących pojazdami	—

Wyjątki od PCC-3 — nabycie od czynnego podatnika VAT (opodatkowane VAT, a nie PCC) — sprawdzić białą listę i upewnić się, że faktura VAT, nie umowa kupna-sprzedaży.

Sprzedawca

Obowiązek	Termin	Podstawa
Zgłoszenie zbycia do CEPiK	30 dni	Art. 78 ust. 2 pkt 1 PoRD
Wydanie dowodu rejestracyjnego + karty	Przy wydaniu pojazdu	Umowna + art. 71 PoRD (wymóg przy rejestracji)
Wypowiedzenie OC	Do 30 dni od sprzedaży (lub do końca okresu OC — ubezpieczenie przechodzi z mocy prawa na kupującego do końca okresu; ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 31)	—

Szczególne przypadki

Sprzedaż sprowadzonego pojazdu (import spoza UE)

Dodatkowo wymagać:

• SAD (Single Administrative Document — odprawa celna).
• Deklaracja akcyzowa AKC-U (akcyza od samochodu osobowego).
• Faktura zakupu z kraju pochodzenia.
• Tłumaczenie przysięgłe dokumentów (do rejestracji).
• Badanie techniczne przed pierwszą rejestracją w Polsce.

Bez kompletu — niemożliwa rejestracja. Jeżeli sprzedawca obiecuje „dostarczyć później" — odmówić zakupu albo zatrzymać 80% ceny jako zabezpieczenie.

Sprzedaż pojazdu z leasingu (wykupiony)

• Protokół zakończenia leasingu + faktura wykupu leasingu na rzecz dotychczasowego korzystającego.
• Dopiero po tej transakcji pojazd staje się jego własnością i może być sprzedany dalej.

Sprzedaż pojazdu ze szkodą całkowitą (odzyskany)

• Decyzja ubezpieczyciela o szkodzie całkowitej.
• Badanie techniczne po naprawie.
• Warto opisać w umowie: „Pojazd po szkodzie całkowitej (decyzja ... z dnia ...)" — inaczej wada ukryta.

Sprzedaż między małżonkami / członkami rodziny

• PCC-3 — zwolnienia dla osób z I grupy podatkowej do kwoty wolnej (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC); ważne sprawdzić aktualne limity.
• Ewentualnie: darowizna zamiast sprzedaży — podatek od spadków i darowizn (ustawa z 28.07.1983), korzystne progi w I grupie.

Skład audytu — szablon

AUDYT UMOWY KUPNA-SPRZEDAŻY POJAZDU
Klient: [Kupujący / Sprzedawca]
Pojazd: [marka, model, VIN]
Data projektu: [___]
Data audytu: [___]

I. WERYFIKACJA REJESTROWA (przeprowadzona)
   - historiapojazdu.gov.pl — status: [OK / uwagi]
   - Rejestr Zastawów — status: [OK / wpis: ...]
   - Biała lista VAT — status: [nie dotyczy / OK / nieaktywny]
   - CEIDG / KRS sprzedawcy — status: [OK / uwagi]
   - Inne: [Carfax / autoDNA / ...]

II. WERYFIKACJA POJAZDU
   - VIN — zgodny na wszystkich elementach: [TAK/NIE, opis]
   - Przebieg — spójny z historią: [TAK/NIE]
   - Stan techniczny — opinia diagnosty: [TAK/NIE/nie wykonano]
   - Dokumenty: [dowód rej., karta poj., SAD, AKC-U, inne]

III. ZNALEZISKA NA PROJEKCIE UMOWY
   [lista ustaleń wg klasyfikacji: KRYTYCZNE / ISTOTNE / POŻĄDANE]

IV. ZALECENIE
   [podpisywać / nie podpisywać / warunkowo — pod warunkiem poprawek]

Kiedy ten skill uzupełniany jest agentem / innym skillem

• Dla pełnego projektowania umowy sprzedaży pojazdu — agent pl:contract-drafter (sporządzanie).
• Dla weryfikacji sprzedawcy-przedsiębiorcy (reprezentacja, upadłość, VAT) — skill pl:searching-krs.
• Dla obliczenia PCC-3 lub postępowania sporu przed organem skarbowym — rozważyć konsultacje podatkowe (poza zakresem tego skillu).
• Dla spór sądowy o wady pojazdu — agent pl:claim-drafter (pozew), ewentualnie pl:consumer-drafter dla B2C.